Dolar ve Euro kurundaki dalgalanma sürüyor. Döviz kurlarındaki sert dalgalanma kendini etiketlerde gösterdi. Enerjiden akaryakıta gıdadan altına kadar bir çok farklı kalemde kendini gösteren zamlardan üretici de nasibini aldı. Üretimde gerekli olan bir çok farklı kalem ürünün fiyatları dolar üzerinden belirlenirken kurlardaki sert dalgalanmada üretici kaygılandırıyor. Ezine Peynirciler Derneği Başkanı Ali Atak, yan maliyetlerin fiyatlarının da artışına dikkat çekerek, “Bizim bir teneke peynir yaparken süt harici maliyetimiz 90 TL’ydi. Şimdi 180-190 TL’ye çıktı. Alım gücü düştüğü için bizim satışlarımız çok düştü. Bizim işletmeci arkadaşlarımızın da süt talebi yok. Çünkü piyasada mal satışı yok” dedi. Süt fiyatlarına ilişkin ise Atak, “Sütün 4 TL, 4 TL 10 kuruş olacağı konuşuluyor. Bu rakamlar köylünün, süt üreticisinin zarar etmeden üretmesini sağlar. Para kazanamaz. Köylünün para kazanabilmesi için 5 TL olması gerekiyor” dedi.
“YAN MALİYETLERİN FİYATLARI ÇOK ARTTI”
Süt ve süt ürünleri üretiminde yan girdilerinde üretici ve mandıracıyı zorladığını ifade eden Atak, “Süt fiyatını ilgilendiren birde yan girdi maliyetleri var. Ambalaj, nakliye, elektrik ve kömür gibi. Bu yan maliyetlerin fiyatları çok arttı. Bizim bir teneke peynir yaparken süt harici maliyetimiz 90 TL’ydi. Şimdi 180-190 TL’ye çıktı” dedi.
“HERKES DOLAR ÜZERİNDEN FİYAT VERİYOR”
Maliyetlerin tamamının dolar kurlarındaki dalgalanmadan etkilendiğine dikkat çeken Atak, “Maliyetlerin tamamı da dolara bağlı. Ambalaj malzemesi almak istiyorum. TL olarak fiyat vermiyorlar. Herkes dolar üzerinden fiyat veriyor. Dolar üzerinden de zam geldi. Teneke fiyatından örnek vereyim. Geçtiğimiz Mart ayında 2 dolara alıyorduk, şimdi 2.44 dolar artı KDV. Hem dolar bazlı zam geldi hem de doların yükselişte olması süt fiyatı değişmese de diğer giderlerimiz çok arttırdı” diye belirtti.
“FİYATLARA ZAM YAPAMADIK”
Çanakkale’nin unutulmaz lezzetleri arasında yer alan Ezine peynirine dair Atak, “Market kanalında işler böyle. Üretim kanalında Ezine peynirinde ise talep daralmasından dolayı fiyatlara zam yapamadık. Geçen seneki fiyatlarla mal satmaya çalışıyoruz” sözlerine yer verdi.
“4 TL GİBİ BİR MALİYET ÇIKARTACAKLAR”
“Süt konseyi zammı vermiyor. Günün koşulları, ekonomik duruma göre fiyat çıkıyor ve Süt Konseyine fiyatlar gidiyor. Süt üreticilerinin süt konseyinden inek sütü için 5 TL istiyor” ifadelerine yer veren Atak, “Muhtemelen 5 TL vermeyecekler. 4 TL gibi bir maliyet çıkartacaklar. Bu da yıllık ve 6 aylık bazda olmayacağı, 31 Mart itibari geçerli olacağı söyleniyor. Bundan sonraki süreçte 3’er aylık dönemlerde fiyatlar verilecek diye düşünüyoruz” dedi.
“PİYASADA MAL SATIŞI YOK”
“Süt üreticisi yani köylü ve mandıracı olarak herkesin baktığı taraf farklı. Biz sütü onlardan alıp işliyoruz ve piyasaya arz ediyoruz. Alım gücü düştüğü için bizim satışlarımız çok düştü. Süte talep yok. Bizim işletmeci arkadaşlarımızın da süt talebi yok. Çünkü piyasada mal satışı yok” ifadelerine yer veren Atak, “Önceden peynir 10 satılıyorsa şimdi 7 satılıyor. 7 satılıyorsa 5 satılıyor. Biz özel bir peynir yapıyoruz; Ezine peyniri. Bundan 15-20 yıl önce 10 satılan üründen 8 tanesi Ezine peyniri, 2 tanesi inek peyniriydi. Şuanda 4-5 yıldan bu yana 8 tane inek peyniri 2 Ezine peyniri satılıyor” ifadelerine dikkat çekti.
“FİYATLAR YÜKSEK GELİYOR”
Atak, inek peyniri mandıralarında da durumun farklı olmadığına vurgu yaparak, “İnek peyniri satan arkadaşlarımızla görüştük. Onlarda, ‘Artık bizi de kültürlü ve yüksek kaynama peynirler bizi piyasadan çıkartıyor. Bizim fiyatımız yüksek geliyor. Artık tüketicinin inek peyniri yerine süzme peynir yüksek kaynama ve kültürlü peynire yöneliyorlar’ diye anlatıyorlar” dedi.
“EZİNE’DE KESİME GİDEN HAYVAN YOK”
Artan girdi maliyetleri nedeniyle besicilerin hayvanları kesime göndermesine dair açıklamada bulunan Atak, Ezine Bölgesinde böyle bir durumla karşılaşmadıklarını dile getirerek, “Bizim bölgemizde, besicilerin hayvanlarını kesmeye gitmesi sorunu yok. Çanakkale Ezine bölgesinde bu durum yok. Ezine peyniri özel bir peynir olduğu için herkes kendini muhafaza ediyor. Burada süt satmama gibi riskleri, sıkıntıları olmadığı için insanlar şuanda ‘bekleyelim fiyatlar düzelir’ diyorlar. Kesime giden hayvan yok” diye belirtti.
“EZİNE PEYNİRİ SATIŞI BÖYLE GİDERSE, SENEYE SÜT ALAMAYACAĞIZ”
Mandıracıların da ekonomik durumdan kötü etkilendiklerine dikkat çeken Atak, “Ezine peyniri satışı böyle giderse biz seneye süt alamayacağız. Alım gücü olması lazım ki biz süt alalım. Zaman neyi gösterecek, bekleyip göreceğiz” sözlerinin altını çizdi.
“MANDIRALAR YÜZDE 50 KAPASİTELERİNİ DÜŞÜRDÜLER”
“4-5 aydan beri klasik peynir satan firmalar yüzde 50 kapasitelerini düşürdüler. 10 ton çalışan bir mandıra 5 ton, 20 ton çalışan bir mandıra 10 ton la çalışıyor. Talep azlığından dolayı” sözlerine yer veren Atak, “Süte gelecek yüzde 30’luk bir zam mandıracılara yüzde 30 sermaye demek. Yüzde 30 daha sermaye bulup çalışması gerekiyor. Biz bugün sütü alıyoruz ama bize sütün parasının dönmesi en erken 12 ay sonra oluyor. Sütü alıp parasını veriyoruz, peyniri yapıyoruz en az 7-8 ay dinlendiriyoruz, 1 yıl olgunlaşması sürüyor ve 5-6 ay vadeli satıyoruz. Her zam gelişinde sütü işlemek için sermaye bulmamız gerekiyor” diye vurguladı.
“4 TL İLE PARA KAZANAMAZ”
Atak sözlerini, “Sütün 4 TL, 4 TL 10 kuruş olacağı konuşuluyor. Bu rakamlar köylünün, süt üreticisinin zarar etmeden üretmesini sağlar. Para kazanamaz. Para kazanabilmesi için 5 TL olması gerekiyor” ifadeleriyle bitirdi.
Damla YELTEKİN