Çiğ süt fiyatları Ulusal Süt Konseyi tarafından belirlenen tavsiye fiyatı yüzde 46,9 artırıldı. Soğutulmuş çiğ süt tavsiye satış litre fiyatı 4 lira 70 kuruş olarak belirlendi. Mandıracılar ise belirlenen çiğ süt fiyatları karşısında üretim yapamayacaklarını dile getirdi. Ezine Peynirciler Derneği Başkanı Ali Atak, süt maliyetinin yanı sıra döviz kurlarına bağlı olan ambalaj fiyatlarının da kendilerini zorladıklarını dille getirerek, “Geçen seneden bu yana yüzde yüzün üzerinde bir artış oldu. Biz çiğ süt fiyatlarının bu kadar artacağını beklemiyorduk. Sermaye bulamayacağız, bu durum tüketiciyi de etkileyecek. Tüketici ürün alamayacak. Tedarik zinciri kırılmak üzere” dedi. Kaleninsesi Gazetesine özel açıklamada bulunan Atak, tüketicinin alım gücü olması gerektiğine dikkat çekerek, “Tüketicinin alım gücü olması lazım ki çarklar dönsün. Biz sattığımız ürünün yerine yeni ürün koyamazsak satmamızın da bir mantığı yok” sözlerine yer verdi.
“PİYASA KİLİTLENDİ”
Atak, çiğ süt fiyatlarına verilen zammın mandıracı açısından fazla olduğuna dikkat çekerek, “4 lira 70 kuruş oldu. Mandıracı arkadaşlarla, süt üreticileriyle konuştuk. Piyasa kilitlendi. Kimse ne mal alabiliyor ne de mal satabiliyor. Biz 4 lira 3 lira 90 kuruş civarında bir fiyat belirlenir diye bekliyorduk. Kimse bu fiyatı beklemiyordu. Maksimim 4.20 lira diyen vardı” dedi.
“1 SENE DE YÜZDE YÜZDEN FAZLA ZAM GELDİ”
Geçen seneden bu yana çiğ süt fiyatlarında büyük artışın olduğuna dikkat çeken Atak, “Yüzde 50 zam oldu. Geçen sene Kasım ayına baktığımızda çiğ sütün litresi 2 lira 30 kuruştu. Şu anda ise 4 lira 70 kuruş. Yüzde yüzün üzerinde bir zam oldu.Sermaye bulamayacağız, bu durum tüketiciyi de etkileyecek. Tüketici ürün alamayacak. Tedarik zinciri kırılmak üzere. Tedarik zinciri kırılacak” diye belirtti.
“HER TARAFTAN SIKINTI VAR”
Mandıra işletmeleri ile görüşmeler yaptıklarını ifade eden Atak, “Mandıracı arkadaşlarımızın çoğu 'Biz üretim yapmayacağız. 1 Ocak itibari ile mandıraları kapatacağız' diyorlar. İş yerimize gelip gidenler oldu. Süt üreticileri besiciler şuan ki fiyatlardan memnunlar ancak onları da 'Sütümüzü satabilir miyiz?' diye bir endişe almaya başladı. ‘4 lira 70 kuruşa sütümüzü kim alacak? Nasıl tüketilecek?’ diye düşünüyorlar. Her taraftan sıkıntı var. Ama tüketici ne kadar bu üründen, onu zaman gösterecek” sözlerine yer verdi.
“AMBALAJ MALZEMESİNDE HER AN FİYAT DEĞİŞİYOR”
“Arkadaşlara tavsiyem, 1 hafta 10 gün oturup bekleyeceğiz. Piyasaların nereye doğru hareket ettiğini göreceğiz” sözlerine yer veren Atak, mandıracının maliyetlerini arttıran bir diğer girdi maliyeti olan ambalajlamaya ilişkin ise “Başka bir sıkıntı ise raflarda gördüğümüz paketli ürünlerin paketleri bulunmuyor. Peynir vakumlamak için insanlar folyo bulamıyorlar. Gün içerisinde ambalaj malzemesinde her an fiyat değişiyor. Günlük değil, anlık fiyat veriyorlar. Bizim aldığımız ambalaj ürünlerinin tamamına dolar üzerinden fiyat veriliyor. Türk lirası değil. Siparişi verdiğim gün bir gün önceki kura bakılıp yazılıyor, bir saat sonra sipariş verdiğimde aynı fiyattan alamıyorum. Onları fiyatlara yansıtma imkanımız da olmuyor” dedi.
“ASGARİ ÜCRETİ 4 BİN LİRA YAPSINLAR Kİ İŞ YÜRÜSÜN”
“Benim gördüğüm çiğ süte yüzde 50 zam verdilerse herhalde zamla birlikte 4 bin lira asgari ücreti yapmaları lazım ki iş yürüsün. 3 bin 500 lira gibi bir zam verirlerse bu iş yürümez. Tüketicinin de peynir alması lazım” sözlerini kaydeden Atak, “Ekonomi de bir teori vardır. Kötü para iyi parayı kovar. Bizim koyun peyniri satışımız inek peyniri gelince azaldı. İnek Peynirinin fiyatı koyun peynirinin fiyatına göre bayağı düşük. İnsanlar oraya yöneldi. Klasik inek peynirinin yerine de kültürlü peynirler almaya başlayacak. Daha da ucuzları. Çanakkale bölgesinde de o tür ürün yapan fabrika, mandıra yok” diye belirtti.
“TÜKETİCİNİN ALIM GÜCÜ OLMASI LAZIM Kİ ÇARKLAR DÖNSÜN”
“Çiğ süt fiyatlarındaki artış Ezine peynirinin sonunu getirmez ama 10 satıyorsak emin olun bu fiyatlarla 2’ye düşeceğiz. Satamayacağız. Satılmayınca da biz süt talep edemeyeceğiz. Koyun süt keçi sütü almayacağız değil alamayacağız. Biz üretemeyince, elimizdeki mallarda bitince bir yerde bizim işler kopacak” diye ifade eden Atak, “Tüketicinin alım gücü olması lazım ki çarklar dönsün. Biz sattığımız ürünün yerine yeni ürün koyamazsak satmamızın da bir mantığı yok. Üretmemizin de mantığı yok” sözlerine dikkat çekti.
“YAŞAYIP GÖRECEĞİZ HEP BİRLİKTE”
“Asgari ücret diyelim ki 4 bin 500 lira oldu. İşletmeye bir çalışanın maliyeti de 6 bin 500 lira civarı olacak. İşletme bunu nasıl kaldıracak? Zaten cirolar, satışlar çok düştü. Büyük ihtimalle 3 kişinin yaptığı işi 2 kişi yapar. Böyle bir durumla da ilerleyen dönemlerde karşılaşabiliriz. Devlet destek vermezse işveren o ücreti karşılayamaz, 3 kişinin yaptığı işi 2 kişi yapar ve işsizlik de baş gösterebilir. Yaşayıp göreceğiz hep birlikte” sözlerinin altını çizen Atak, “Bu zam gerçekten çok yüksek oldu. Keşke zamlar sık sık verilse de biz karlarımızla bu farkı kapatabilsek. Normalde zam geldiği zaman firmalar 3-4 ay eski fiyattan mal vermeye devam eder, yeni üründe yeni fiyata geçerlerdi. Ama sattıkları ürünlerle yeni ürünleri koyabilirlerdi. Şimdi satılan ürünlerle yeni ürün koyma imkanımız kalmadı. Bu nedenle zammın anında geçmesi lazım. Bu nedenle zamlar piyasaya, hemen raflara yansımalı” dedi.
Damla YELTEKİN