Koronavirüs nedeniyle bu yıl olumsuz etkilenen turizm sektörü için Türkiye Bankalar Birliği, harekete geçti. Türkiye Bankalar Birliği, Hazine ve Maliye Bakanlığı garantisi ve Kredi Garanti Fonu kefaleti ile bankalar tarafından 10 milyar TL kredi sağlanacağını ve sağlanacak olan kredilerin 12 ay ödemesiz 48 ay vadeli olacağını duyurdu. Açıklanan krediyi Kaleninsesi Gazetesi’ne değerlendiren ÇATOD Başkanı Armağan Aydeğer; “Şuan yaşamış olduğumuz pandemi tüm dünyada en başta turizm sektörüne çok ağır bir darbe vurdu. Bütün dünyada ve ülkemizde olmak üzere sektörde çok ciddi bir daralmayı vesile oldu bu rakamlar yaklaşık yüzde altmış bir yüzde seksen'e kadar uzayan bir daralmadan bahsediyoruz turizm sektöründe. Bu hem gelir anlamında hem ziyaretçi anlamında bu çerçevede kimi tesisler pandemi sürecinin başından bugüne testleri kapısını dahi açmadı veya açık olan tesisler çok sınırlı sayılı gün içerisinde işlerini yapabilme şansına sahip oldular ve yavaş yavaş yine geri dönüşler başladı. Bu sebepler ışığında tabii ki turizm sektörünün çok ciddi bir ekonomik zor bir süreç geçirdiğini söyleyebilirim. Tabii ki ülkemizin ve dünyanın en önemli istihdam kaynaklarından bir tanesi Turizm, bir diğer tarafta dünyadaki yapılan birçok araştırmada ortaya konduğu üzere yaklaşık olarak 54 tane sektöre, yan sektöre dokunan, potansiyel üreten bir sektör. Bu gıdadan, tarıma hayvancılıktan tekstile çok farklı alanlarda turizmin sağlamış olduğu ekonomik bir katkı var ve diğer taraftan da İşgücü açısından da yaklaşık %10’a yakın bir istihdam kaynağı. Bütün bunlara baktığımızda tabi ki bu sektörü, bu olağanüstü koşulları en az hasarla atlatılması hususunda devletimizin de yapmış olduğu kararlar hepimiz açısından memnuniyet verici” dedi.
“En önemli temennilerimiz arasında”
Kredilerin adil bir şekilde dağıtılması ve ihtiyacı olan işletmelerin sorun yaşamamalarının en önemli temennileri olduğunu belirten Aydeğer; “Bu süreçte ilgili olarak biliyorsunuz pandeminin ilk başladığı dönemde alınan önemli kararlar vardı bunlardan bir tanesi yine Kredi Garanti Fonu destekli ucuz maliyetli kredi destekleri oldu 48 ay vadeli. Buna bağlı olarak ayrıca bazı özellikle vergi kalemlerinde ötelemeler söz konusuydu Stopaj yine aynı şekilde ve Turizm sektörüne aynı zamanda ilk olarak KDV oranları konaklamada %1’e diğer yeme içme alanlarındaki diğer KDV’leri ise %8’e indirildi Turizm Bakanlığa bağlı tesislerde bunlar da yeni bir destek olarak ortaya çıktı. Son sürece girdiğimizde ise bu çekilen krediler özellikle geri ödemeleri bu Ekim ay itibariyle başlamaktaydı, bu çerçevede son olarak BDK tarafından açıklanan Kredi Garanti Fonu destekli 48 ay vadeli bir yıl ödemesiz kredi desteğinin de Turizm sektöründe sıkıntılı süreci, yeni normalleşme sürecine entegrasyonun da olumlu bir katkısı olacağını düşünüyoruz. Özellikle nakit akışlarında sıkıntı yaşayan sektördeki işletmecilerin yatırımcıların bu kredilerle biraz olsun sıkıntılı süreçlerini öteleme şansı olabileceğini ön görüyoruz. Tabi burada önemli olan bir husus var oda şu, bu kredilerin dağılımında ve erişiminde homojen ve adil bir dağılımın olması önemli olduğunu düşünüyoruz. Bu nedenle krediyi gerçekten ihtiyacı olan işletmelerin bu noktada bu kredilere erişim ve ulaşımda sorun yaşamaması en önemli temennilerimiz arasında” diye konuştu.
“İşletmelere nefes aldırır”
Açıklanan kredilerin, sıkıntılı süreçte olan işletmeler için nefes olacağını belirten Aydeğer; “Tabii faiz oranlarında önemli bir artış gerçekleşti bir önceki Kredi Garanti Fonu destekli krediler %7.5’la sunulmuştu ama tabi bütün dünyadaki yaşanan bu zor süreç çerçevesinde şuanda bu kredilerin ortalama maliyetleri %14,5 civarında. Tabii maliyet anlamında bu artış tabii ki günün sonunda ödenmesi gereken bir faiz anlamına geliyor. Burada ama tabi ki işletmelere bu var olan sıkıntılı süreçleri 12 ay boyunca ötelemeleri için bir fırsat inşallah sonraki süreçte işlerin biraz daha geri döndüğü dönem içerisinde bunlar için ödeme açısından bir nefes olacaktır. Bu kapsamda baktığımızda da alınan kararı uygulamayı olumlu görüyoruz ama buna ek olarak alternatif olarak yada söyleyebileceğimiz önemli şey ki buda yakın zamanda yeni teşvik paketi biliyorsunuz Türkiye Büyük Millet Meclisine sunuldu aynı zamanda bu yeni teşvik paketindeki tasarıda kısa çalışma ödeneğinin 2021 Haziran ayına kadar uzatılması verdiğimiz stopajlarla alakalı ilave istihdamda 2023’e kadar uzatılması aynı zamanda kısa çalışmadan çıkıp normal çalışma düzenine geçen işletmelerdeki çalışanlar için de yine sigorta ve stopajlarının 2020 sonuna kadar da bunun da ertelenmesi konusunda önemli olduğunu düşünüyorum. Bunun haricinde de yine devam eden işte diğer zorunlu vergilerle alakalı da ödeme süreçlerinin en azından çalışma döneminin, normalleşme döneminin başlayacağı Haziran aylarına ertelenmesini de önemli görüyoruz.”ifadelerini kullandı.
“Hep birlikte aşacağız”
Aydeğer sözlerini şu şekilde sürdürdü; “Umut ediyorum ki bu zor süreci gerek özel sektör temsilcileri, gerek devletimizin ilgili kademeleri ve bütün kamuoyunun sağduyusuyla hep birlikte aşacağız. Tabii her şeyin başı sağlık ama dediğim gibi bu sağlığın yanı sıra insanların hayatını devam ettirebilmesi için de bir takım ekonomik şartların, sosyal şartlarında oluşması da sağlık kadar önemli. Çünkü aksi durumda onlarda yine sağlığımızı tehdit edecek diğer önemli unsurlar olacaktır.”
Enishan Keskin