Çanakkale'nin Bozcaada ilçesinde yer alan ve her yıl yaklaşık 50 bin kişinin ziyaret ettiği Bozcaada Kalesi'nde, Tenedos Kazıları kapsamında 2023 yılında gerçekleştirilen ilk arkeolojik kazılar, kaleye dair önemli bilgilere ulaşılmasını sağladı. Çalışmaları Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Turan Takaoğlu başkanlığındaki bir ekip yürüttü.
Kazı çalışmaları sonucunda Bozcaada Kalesi'nin kültürel katmanları incelendi ve kaledeki tarihî evrim hakkında önemli bulgular ortaya çıktı. Bozcaada Kalesi'nin ilk yapımının öncesine, Bizans ve Roma dönemlerine, hatta Geç Tunç Çağı'na kadar uzandığına dair belirtiler bulundu. Ayrıca, Venedikliler tarafından inşa edilen kale, Osmanlı Dönemi'nde çeşitli değişikliklere uğramıştır.
Kazı Başkanı Prof. Dr. Turan Takaoğlu, kaledeki çalışmaların, Bozcaada Kalesi'nin tarihî önemini vurgulayan ve anlatan bir "Kale Müze" olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Kale, Çanakkale Boğazı girişini kontrol eden stratejik bir konuma sahip olması nedeniyle Osmanlı Dönemi'nde önemli askeri ve siyasi olaylara tanıklık etmiştir.
Kazılar sırasında, kale içinde günlük yaşama dair önemli buluntular da gün yüzüne çıkarıldı. Prof. Dr. Turan Takaoğlu, Bozcaada Kalesi içinde bulunan ancak günümüzde kısmen korunmuş veya toprak altında kalmış yapıların, kaledeki hikayenin tam anlaşılması için ortaya çıkarılması, restore edilmesi ve ziyaretçilere açılması gerektiğini ifade etti.
Bozcaada Kalesi, Osmanlı arşivleri, seyyah kayıtları ve Çanakkale Savaşı sırasında adada bulunan İtilaf Devletleri askerlerinin günlüklerinden elde edilen bilgilerle desteklenerek, tarihi belgelerle bütünleştirilebilir. Bu şekilde, kaledeki yapılar ve yaşam hakkında daha kapsamlı bilgiler edinilebilir.
Tarihi belgelerin anlatamadığı detaylı bilgilerin keşfi konusunda arkeolojik kazıların büyük önem taşıdığı vurgulanarak, Bozcaada Kalesi'nin geçmişine dair daha fazla bilgi edinmek adına gelecekteki kazı çalışmalarının planlanması önerildi.