Çanakkale, Türkiye'de akraba evliliğinin en az görüldüğü iller arasında yer aldı. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) yayımladığı "İstatistiklerle Aile 2025" verileri, ülke genelinde akraba evliliklerinde düşüş yaşandığını ortaya koyarken, Çanakkale'nin de düşük oranlarıyla öne çıkan iller arasında bulunduğunu gösterdi.
TÜİK verilerine göre Türkiye'de 2010 yılında yüzde 5,9 olan akraba evliliği oranı, 2025 yılında yüzde 3'e geriledi. Son 15 yılda yaşanan bu düşüş, toplumdaki farkındalığın artması ve sağlık alanındaki bilinçlenmeyle ilişkilendiriliyor.
Çanakkale En Düşük Oranlı İller Arasında
Açıklanan verilere göre akraba evliliğinin en düşük görüldüğü il yüzde 0,2 ile Artvin oldu. Çanakkale ise Edirne ve Kütahya ile birlikte akraba evliliğinin en az görüldüğü iller arasında yer aldı.
Buna karşın akraba evliliğinin en yaygın olduğu il yüzde 16,9 ile Şanlıurfa olarak kayıtlara geçti. Şanlıurfa'yı Mardin ve Siirt takip etti. Veriler, Türkiye'nin doğusu ile batısı arasında bu konuda belirgin bir farklılık bulunduğunu ortaya koydu.
Türkiye Ortalamasının Altında
Türkiye genelinde akraba evliliği oranı yüzde 3 olarak hesaplanırken, Çanakkale'nin yer aldığı düşük oranlı iller grubu ülke ortalamasının altında kaldı. Uzmanlar, kentleşme, eğitim seviyesindeki artış ve evlilik öncesi sağlık danışmanlığı hizmetlerinin yaygınlaşmasının bu düşüşte etkili olduğuna dikkat çekiyor.
Uzmanlar Genetik Risklere Dikkat Çekiyor
Sağlık uzmanlarına göre akraba evliliklerinde anne ve babanın benzer genetik özellikler taşıması nedeniyle bazı kalıtsal hastalıkların ortaya çıkma ihtimali artıyor.
Akraba evliliklerinden doğan çocuklarda kan hastalıkları, göz, kulak ve kalp rahatsızlıkları, diyabet, fenilketonüri, zihinsel gelişim bozuklukları ve bazı doğumsal anomalilerin görülme riski daha yüksek olabiliyor. Uzmanlar ayrıca bazı genetik geçişli rahatsızlıkların erkeklerde kısırlığa yol açabilen azospermi gibi sağlık sorunlarına neden olabileceğini belirtiyor.
Farkındalık Artıyor
TÜİK verileri, Türkiye genelinde akraba evliliklerinin yıllar içinde azalma eğilimine girdiğini ortaya koyarken, Çanakkale'nin akraba evliliğinin en az görüldüğü iller arasında yer alması dikkat çekti. Uzmanlar, evlilik öncesi genetik danışmanlık hizmetlerinin yaygınlaştırılmasının ve toplumsal farkındalığın artırılmasının, kalıtsal hastalık risklerinin azaltılmasında önemli rol oynadığını ifade ediyor.