Vatandaşlar Çanakkale için gelir grubuna oranla kiraların fazla olduğundan şikayet ederken, Gayrimenkul Danışmanı Erhan Adsoy ise Çanakkale’ye yönelik göçün, kira artışlarında etkili olduğuna dikkat çekti. Hem öğrenciler, hem vatandaşlar için ülkenin en yaşanılabilir şehirlerinden olma özelliğiyle ön plana çıkan Çanakkale’de kira artışları gündemdeki yerini koruyor.
“Eskisi gibi agresif bir artış yok”
Gayrimenkul Danışmanı Erhan Adsoy, Çanakkale’deki kira zamlarına ilişkin değerlendirmesini “Kira artışlarında bir durağanlık var. Eskisi gibi agresif bir artış yok. Ama tabii enflasyon oranında da bir artış söz konusu. İster istemez her yıl enflasyon oranında bir zam yapılıyor. Dolayısıyla hala insanların zorlandığı bir noktada. Özellikle asgari ücretle geçinen veya işte evde tek çalışan kişilerin bütçelerini ciddi anlamda zorluyor. 1+1’ler bugün normal bir daire en kötü 14-15 bin liradan başlıyor. Stüdyo daire çok kısıtlı ama 9-10 bin civarında, 2+1 daireler yaklaşık 16-17 binden başlıyor. Enflasyonun baskılanmasıyla fiyatlarda da bir baskılanma söz konusu. Mülk sahibi en fazla yüzde 65 oranında zam isteyebilir. Son on iki ayın TÜFE ortalamasıyla zam yapılabiliyor maksimum. Tabii mal sahibiyle kiracı arasındaki diyalog farklı gelişebilir. Kira düşük kalmıştır, farklı bir güncellemeye giderler. Normalde yasal sınır tüfe oranı” sözleriyle ifade etti.
“Devletin geliri kontrol edebilmesi açısından ciddi bir hamle”
Adsoy, kira kontratlarının e-devlet üzerinden yapılacak olmasına ilişkin “Kiracı veya mal sahibi için çok extrem bir farklılık değil. Ama devletin geliri kontrol edebilmesi açısından ciddi bir hamle. Çünkü e-devlet üzerinden yaptığında otomatikman gelir idaresine beyan edilmiş olacak. Bazı ev sahipleri kira gelirlerini beyan etmiyorlar. Birinci amaç orada o. İkinci amaç da bazı kişiler kira kontratlarını yaparken bilgi eksikliğinden kaynaklı yanlış şeyler yapabiliyorlar. Buna da engel olması noktasında faydalı olabilecek bir konu. Yasal sınırın üstünde kira talep edilmesiyle ilgi olumsuz durumlar da oluyor. Bazıları haklı bazıları haksız. Şu anda o yüksek artışların geçmesinden kaynaklı azaldı bayağı ama bundan bir 6 ay ve 1 sene öncesine kadar mülk sahipleri bu anlamda ciddi talepleri vardı ve istiyorlardı. Enflasyon farkından dolayı bazı kiralar da çok düşük kaldı. 3.500 liraya 3+1 evde oturanlar da var. Yasal sınırıyla zam yapıldığında mülk sahipleri de bundan aksi yönde etkileniyorlar” ifadelerini kullandı.
“İster istemez fiyatları yukarı çekiyor”
Adsoy ayrıca “Çanakkale’yi diğer benzer şehirlerle kıyasladığımızda doğru bir kıyaslama olmaz. Çünkü Çanakkale eşdeğerlerine bakıldığında yaşanabilirlik açısından daha iyi bir şehir. Ama tabii ki de kendi denkleri arasında pahalı da bir şehir. Ama büyük şehir olmayan iller arasında tercih edilen bir şehir. İstanbul, Bursa, Ankara, İzmir’den göç alan bir şehir. Dolayısıyla da yüksek gelir grubunun giriş yaptığı bir şehir. Bu da ister istemez fiyatları yukarıya çekiyor. Çanakkale’de bir öğrenci olmak, asgari ücretle çalışıyor olmak, düşük maaşla çalışıyor olmak şartları zorluyor” açıklamasında bulundu.
“Fiyatlar yeterince yüksek, ödesinler”
Yiğit Biçmen: “Çanakkale’ye göre bu kiralar fazla. İstanbul’da aynı fiyata ev bulabiliyorsun. Kontratların artık e-devlet üzerinden yapılması da daha iyi. Böylece vergisi alınıyor. Fiyatlar yeterince yüksek zaten, ödesinler. Bana yüzde 50 oranında zam yapıldı. Yüksek, makul değil.”
“Öğrenci part time değil, full time çalışmak zorunda”
Mehmet Akif Avcı: “Öğrenciyim ama aynı zamanda çalışıyorum. Yakın zamanda zam yapıldı. 8 bin 500 TL oldu. Genele göre baktığımızda ucuz oluyor. 1+1’ler bile şu an 14-15’ten başlıyor. Yine de asgari ücretle çalışıyorsan yarısı kiraya gidiyor. Ben Ankara’dan geldiğim için Çanakkale’yi pahalı bulmuyorum. Ülke genelinde sorun olan bir şey zaten. Ama Çanakkale’ye göre 15-16 bin TL kira pahalı. Kontratların artık e-devlet üzerinden yapılması da ev sahiplerinin biraz elini kolunu bağlayan bir gelişme ama çok etki edeceğini düşünmüyorum. Çalışmasam kiramı karşılayamam. Yurtta kalmak artık avantajlı değil zaten dezavantajlı. Zaten yurt çıkmadığı için öğrenciler eve çıkmak zorunda. Anne baba çalışıyor bile olsa, üniversite okuyan öğrenci çalışmak zorunda. Gördüğüm kadarıyla da zaten evde kalan öğrenciler çalışıyorlar. Part time da değil, full time çalışmak zorunda. Çünkü ancak yetiyor.”
“Emeklinin maaşı belli”
Adnan Kuru:“Buranın gelir seviyesine göre Çanakkale’deki kiralar fazla. Daha ziyade memur, asker ve emekli yaşıyor. Kiralar 3+1’lerde 40 bin liraya kadar çıkabiliyor. Emeklinin de yaşadığı bir yer olduğu için zorlanıyor buranın insanı. Aşırı hızlı yükseldi. Kontratların e-devlet üzerinden yapılacak olması kolaylık. Devlet doğru olanı yapıyor. Ama emeklinin maaşı belli. Kira geliri de vergiden dolayı iyice düşüyor. Bu durum hiç iyi değil. Böyle giderse çoğu insan kirasını ödeyemez.”