Dr. Özcan Şimşek Çanakkale’de son dönemde art arda çıkan yangınlar nedeni ile yok alan ormanlık alanlar hakkında “Yanan ormanlar kendi kendini yeniler; acele fidan dikmek yanlış” açıklamasında bulundu.
“Toprakta uyku halinde bekleyen tohumlar vardır. Doğa, kendini yenilemek için bizden daha güçlüdür” dedi.
Çanakkale’de son iki ay içinde çıkan yangınlar bir yandan yüreklerimizi acıtırken bir yandan bir çok soru işaretini de beraberinde getirdi. Yangınlarda yüzlerce ev yandı, milyonlarca ağaç kül oldu. Kaz Dağları’nda büyük bir ekolojik dengenin bozulmasına yol açtı. Öte yandan devlet kurumları ve birçok özel kuruluş iş birliği kapsamında ardı ardına yapılan basın açıklamalarında ağaçlandırma, orman yenileme, yanan alanların rehabilitasyonu konusunda çalışmalara başlanacağı sinyalleri verilmeye başlandı. Bir yandan vatandaş haklı olarak yanan ormanlık alanların kısa sürede toparlanmasını istiyor. Ama hemen müdahale etmek doğru mu? Bunu anlamak için ÇOMÜ Yenice MYO Ormancılık Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Özcan Şimşek ile görüştük.
“Ormanların geçmişi 20 milyon yıl öncesine dayanır!
İnsanlıktan beri eski olan hemen her ormanın 20 milyon yıl öncesine dayandığı bir geçmişi olduğunun altını çizen Özcan, doğanın her zaman kendini yenilediğini ama bunun uzun zaman aldığını hatırlattı.
“Yeniden ağaçlandırma için en az birkaç yıl gerekir!”
Dr. Özcan Şimşek, Çanakkale’deki orman yangınlarının ardından en çok merak edilen “yeniden ağaçlandırma” konusuna dikkat çekerek, yanan alanların hemen fidan dikilerek kapatılmasının doğru olmadığını vurguladı.
Çanakkale’de son iki ay içinde çıkan yangınlar hem Çanakkale halkında hem ulusal çapta büyük korkular ve panik yaratırken doğada büyük bir ekolojik yıkıma da yol açtı. Yüzlerce evin yandığı , milyonlarca ağacın yok olduğu yangınlarda Kaz Dağları’nın doğal dengesi de ağır darbe aldı.
Kurumlar arası işbirliği yapılıyor
Devlet kurumları ve özel kuruluşlar yanan alanların rehabilitasyonu için hazırlıklara başlarken, vatandaşların en büyük beklentisi kısa sürede yeniden ağaçlandırma yapılması. Ancak uzmanlar bu noktada “acele edilmemesi” gerektiğini belirtiyor.
Dr. Özcan Şimşek, yangın sonrası süreçte doğru bilinen yanlışların olduğunu belirterek; “Denize yakın ormanlarda sıklıkla olan Kızılçam gibi türler yangına adapte olmuş canlılardır. Toprağın altında yıllardır çimlenmeyi bekleyen tohumlar vardır. Yangın sonrası bu tohumlar filizlenerek doğanın kendini yenilemesine fırsat verir” dedi. Ancak bu daha çok doğal yangınlar için geçerlidir. Doğal yangınlar, yıldırım çarpması vb ile başlayan küçük çaplı yangınlardır. Bu yangınlar doğanın yeniden canlanmasına olanak verir,” dedi.
“İnsan yapımı yangınlar tehlikeli!
Şimşek; insan eli ile çıkan (izmarit, anız vb ) yangınların daha büyük alana yayılma olasılığı olduğu için daha tehlikeli olduğuna dikkat çekti.
Doğal sürecin önemine dikkat çeken Şimşek, hemen fidan dikiminin hemen gerçeklemesinin yanlış olduğunu belirterek bu işlemin doğayı tahrip ettiğini söyleyerek; “Çünkü toplu dikimlerde fidan dikmek için iş makineleri toprağı işler, bu sırada toprakta bekleyen tohumlar yok edilir. Böylece ormanın kendini yenileme şansı ortadan kalkar. Bu yüzden önce yanan ağaçların damgalanarak kesilmesi ve alanın doğal sürecine bırakılması gerekiyor.” Şeklinde konuşmasına devam etti.
Şimşek ayrıca, yangın sonrası yapılacak ek tohum takviyelerinde yerel türlerin kullanılmasının önemine değindi:
“Çanakkale’den toplanan tohumlarla destek sağlanabilir. Monokültür yani tek tip ağaçlandırma yerine farklı türlerin karışımıyla daha dirençli ormanlar oluşturulmalı. Orman sadece ağaç değildir; içinde otlar, çalılar ve yaban hayatı vardır.”
Dr. Özcan Şimşek’in uyarısı net: “Yanan ormanları kendi haline bırakmak doğa için en doğru rehabilitasyon yöntemidir.”diyerek ağaçlandırma işlemi için daha kapsamlı fizibilite çalışmasının önemli olduğunu belirtti.
“Ormanlar yandıkça heyelan artar!”
Özcan yaptığı açıklamada, yanan alanlardaki asıl tehlikenin bölge bazlı heyelan riskinin arttığı yönünde olduğunu belirtti. Devletin ilgili kurumları asıl şu an heyelan riski ile bölgeyi güçlendirme çalışmalarını yapması gerekir dedi.