Amiyotrofik Lateral Skleroz (ALS) diğer ismiyle de Motor Nöron Hastalığı konusunda toplumsal bilinç ve farkındalık oluşturmak için dünyada ve ülkemizde 21 Haziran Dünya ALS Günü olarak anılıyor. 21 Haziran Dünya ALS Günü sebebiyle açıklama yapan Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Yıldızhan Şengül ve Nöroloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Çam; “ALS, beyin ve omurilikte bulunan vücuttaki kasları hareket ettirmemizi sağlayan sinirlerin çıktığı alanlarda hücre kaybı ile giden ilerleyici, nörodejeneratif bir hastalıktır. Hastalık yüzbinde 3-6 oranında görülür. Erken yaşlarda (40’lı yaşlar) başlayan genetik formlarının dışında çoğunlukla 60-65 yaşlarında ortaya çıkan hastalığın yaşam süresi yaklaşık 4-6 yıldır. Çoğu hastada ise 10 yılı geçer. İyi bir tıbbi ve sosyal destek ile 20 yıldan fazla yaşayan ALS hastaları vardır. Günümüzde, ALS hastalığının ilerleyişini durdurmak ya da tam tedavi sağlamak için herhangi bir tedavi seçeneği yoktu ancak bu konudaki araştırmalar devam etmektedir” dediler.
“Hastalığın erken dönemde teşhisi güçtür”
Hastalığın tanısına ve belirtilerine de değinen Yıldızhan Şengül ile Mustafa Çam; “Başta, el ve ayaklarda kas seyirmesi, kaslarda dışarıdan gözlemlenen yılanvari hareketlerin gözlemlenmesi, buna zaman içerisinde eşlik eden ellerde ince motor hareketlerde bozulma (kapıyı anahtarla açmakta zorlanma, çatal ve bıçak kullanamama, küçük aletleri kullanmada beceriksizlik), tökezleme ve düşme, kilo kaybı ve zayıflama şeklinde görülür. Hastalığın erken dönemde teşhisi güçtür. Ayırıcı tanıyı yapmak için öncelikle Elektromiyogram (EMG) ve sinir ileti çalışmaları şarttır. Bununla birlikte ayırıcı tanıda benzeri belirtilerle kendini gösterebilecek diğer hastalıkların ekartasyonu açısından MR, kan ve idrar testleri, lomber ponksiyon (İğneyle belden girilip omurilikten sıvı alma işlemi), kas biyopsisi gerekebilir” ifadelerini kullandılar.
Hastalığın tedavisine ilişkin de bilgi veren Yıldızhan Şengül ile Mustafa Çam sözlerini şu şekilde sürdürdü; “Erken teşhis alan hastalarda bile tam tedavi mümkün değildir. Tedavide amaç hastalığın ilerleyişini yavaşlatmak, oluşabilecek komplikasyonların önüne geçmek ve hastanın yaşam kalitesini arttırmaktır. Tedavide çeşitli ilaçlar, fizik tedavi ve rehabilitasyon, konuşma terapisi, beslenme takviyeleri, psikolojik ve sosyal destek tedavileri gibi yöntemler kullanılmaktadır.”
Mustafa Aydın Gül