Çanakkale İl Sağlık Müdürlüğü, Uluslararası Diyabet Federasyonu tarafından 14 Kasım Dünya Diyabet Günü’nün 2021-2023 yılları arasındaki temasının, ‘Diyabet Bakımına Erişim’ olarak belirlendiğini bildirdi. Sağlıksız beslenme ve hareketsiz yaşam tarzının çocuk ve gençlerde de diyabet görülme sıklığını arttırdığı belirtilen açıklamada; “Diyabet (Şeker Hastalığı), pankreasın yeterli insulin üretememesi veya vücudun ürettiği insülini etkili bir şekilde kullanamaması sonucu oluşan ömür boyu devam eden kronik ve insülin üreten hücrelerin azalması ile devam eden bir hastalıktır. Diyabet küresel bir halk sağlığı sorunudur. Dünya Sağlık Örgütünün tahminlerine göre dünyada 463 milyon diyabet hastası bulunmaktadır. Sağlıksız beslenme ve hareketsiz yaşam tarzı çocuk ve gençlerde de diyabet görülme sıklığını arttırmaktadır.
Diyabet hastalığının tedavisi nasıldır?
Tedavide tıbbi beslenme tedavisi ile birlikte ağızdan alınan haplar ve/veya insülin kullanılmaktadır. Tip 1 Diyabette beslenme, insülin tedavisi ile beraber uzmanlar tarafından planlanmalı ve kişiye özel olmalıdır. Tip 2 Diyabette sağlıklı ve doğru beslenmek için 3 ana öğün, 2-3 ara öğün tüketmek gerekir. Her öğünde mümkünse sebze ve/veya salata yer almalıdır. Aşırı yağlı ve hazır besinlerden uzak durulmalı, haşlama ve ızgara gibi sağlıklı pişirme yöntemleri tercih edilmelidir. Kan şekerinin düzenlenmesinde beslenme kadar egzersiz de önemlidir. Düzenli yapılan egzersiz; Kan şekerini düzenler, insülin direncini azaltır, şişmanlığı önler, iyi kolesterolü artırır, kötü kolesterolü düşürür, kalp hastalığı riskini azaltır, strese karşı dayanıklılığı artırır. Dünya çapında milyonlarca diyabetli birey diyabet bakımına erişememektedir. Diyabetli bireyler, durumlarını yönetmek ve komplikasyonlardan kaçınmak için sürekli bakım ve desteğe ihtiyaç duyarlar. Bu sebeple Uluslararası Diyabet Federasyonu tarafından 14 Kasım Dünya Diyabet Günü 2021-2023 yılları arasındaki teması, ‘Diyabet Bakımına Erişim’ olarak belirlenmiştir. Sağlık Bakanlığı birinci basamak hastalık yönetim platformu kapsamında 2021 yılı Eylül ayı sonu itibarı ile tanımlanmış 18 yaş ve üzeri nüfusta diyabetli birey sıklığı % 10.5’dir. T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından toplumda diyabet farkındalığını arttırarak, gelecek nesilleri diyabetten korumayı ve tanı alan hastalara sunulan diyabet bakım kalitesinin yükseltilmesini, komplikasyonların ve diyabete bağlı ölümlerin azaltılmasını amaçlayan “Türkiye Diyabet Programı” uygulanmaktadır. “Türkiye Diyabet Programı”nda diyabet hastalığı ile ilgili genel bilgiler özetlenmiş, diyabetin Dünya’da ve Türkiye’de mevcut durumu ortaya konmuş ve diyabetle etkin mücadele edilebilmesi için ulaşılması gereken 5 amaç belirlenmiştir. Bu amaçlar; etkin diyabet yönetimi için politika geliştirmek ve uygulamak, diyabetin önlenmesini ve erken tanı konmasını sağlamak, diyabet ve komplikasyonlarının etkin tedavisini sağlamak, çocukluk çağında diyabet bakım ve tedavisini geliştirmek, Tip 2 diyabet ve obeziteyi önlemek ve diyabet ve diyabet programını etkin izlemek ve değerlendirmektir. Yukarıda yer alan amaçlar doğrultusunda ülkemizde diyabet bakımına erişimin artırılması için birinci basamakta kronik hastalık yönetim platformu kapsamında aile hekimleri tarafından hedef nüfuslarında yapılacak diyabet tarama ve izlemleri ile etkin diyabet bakımına erişim artırılması hedeflenmektedir. Ayrıca Diyabetin önlenmesinde önemli yer tutan sağlıklı kilonun korunması için sağlıklı beslenme ve fizksel aktivitenin artırılması için Yetişkinlerde ve Çocukluk Çağı Obezitesinin Önlenmesi ve Fiziksel Aktivite Eylem Planı 2019-2023 tüm paydaşlarla birlikte uygulanmaktadır” denildi.
Murathan Yıldırım