Döviz kuru sistemi, herhangi bir ülkenin parasının diğer bir ülkenin parası karşısındaki değerini ifade etmektedir. Ayrıca döviz kurları, serbest piyasada talep ve arz dengesine göre belirlenmektedir. Fakat bazı ülkeler döviz kurlarını dolaylı ya da doğrudan kontrol edebilirler. Öyleyse, döviz kuru neden yükselir? Döviz kuru neden düşer? Ayrıntıları açıklıyoruz.
Döviz Kuru Nasıl Belirlenir?
Döviz kuru, belirlenen değil, piyasa şartlarına göre oluşan değerlerdir. Serbest piyasa ekonomilerinde talebe göre oluşum gösterir. Ülkenin kendi para birimine olan talep, küresel ve yerel piyasalarda artış gösterir ise yerel para birimi değeri, diğer para birimlerine oranla yükselmektedir. Tersi söz konusu olduğunda da düşmektedir. Talep-arz hareketleri ise yatırımcıların beklentileri, global ticaret akışı, siyasi gelişmeler ve ekonomik veriler gibi pek çok faktörün karmaşık etkileşiminin bir sonucudur.
Döviz kuru sistemleri, dalgalı kur sistemi ve sabit kur sistemi olarak temelde ikiye ayrılır. Sabit kur sistemi, bir ülkenin parasının diğer bir ülkenin parasına sabitlenmesidir. Bu yöntem ise hükümetler tarafından paranın değerini istikrara kavuşturmak ve enflasyon oranlarını kontrol etmek amacı ile kullanılır.
Dalgalı kur sistemi, ülke para değerinin serbest piyasada talep ve arz dengesine göre belirlenmesini ifade eder. Dalgalı kur sistemine sahip olan ülkelerde hükümetler, paranın değerine müdahalede bulunmaz.
Döviz Kurunu Etkileyen Faktörler
Döviz kurları çoğunlukla serbest piyasalarda oluşur. Birçok faktörün karmaşık etkilerinin sonucu olarak dalgalanır. Döviz kurlarında hareketliliğin oluşmasına etki eden faktörler bulunmaktadır. Bunlar:
- Merkez bankası müdahalesi
- Jeopolitik faktörler
- Dış ticaret dengesi
- Siyasi istikrar
- Ekonomik büyüme ve istikrar
- Enflasyon oranları
- Faiz oranları
- Arz ve talep dengesi