Milyonlarca ev, arsa, tarla ve yazlık sahibini ilgilendiren emlak vergisi ikinci taksit döneminde, özellikle büyükşehirlerde yaşayanları yakından ilgilendiren bir detay ortaya çıktı.
Ödemelerin son tarihi 30 Kasım, vatandaşlar ise 'Emlak vergisi nasıl hesaplanıyor?' sorusuna yanıt arıyor.
PEKİ NASIL BELİRLENİYOR?
Emlak Vergisi değeri, 4 yılda bir toplanan takdir komisyonlarınca belirleniyor. 2022-2025 yılları emlak vergi değerlerinin hesabında dikkate alınacak olan arsa ve arazi metrekare birim değerleri, 30 Haziran 2021 tarihinden önce tespit edilerek karara bağlandı.
İlk yıl herhangi bir artış yapılmadan yeni değerler üzerinden ödeme yapılırken, ara yıllarda ise rayiç bedele yeniden değerleme oranının yarısı ekleniyor. Bu yılın hesabında geçerli yeniden değerleme oranı yüzde 122.93 olarak açıklanmıştı. Buna göre bu yıl verginin artış oranı yüzde 61.46 oldu.
FARKLI HESAPLAMALAR
Yeniden değerleme oranının eklenmesiyle emlak vergi değeri ortaya çıkıyor. Çıkan sonuçta 1.000 liraya kadar olan değer dikkate alınmıyor. Büyükşehir sınırlarındaki konutlarda ortaya çıkan bu vergi değerinin binde 2’si, büyükşehir olmayan yerlerde ise binde 1’i hesaplanıyor.
İşyerlerine ait değerin büyükşehirlerde binde 4’ü, diğer illerde binde 2’si, arsalarda büyükşehirlerde binde 6’sı, diğer illerde binde 3’ü, arazilerde büyükşehirlerde binde 2’si, diğer illerde binde 1’i hesaplanıyor. Ödeme esnasında kültür payı adı altında verginin yüzde 10’u kadar da katkı payı tahsil ediliyor.
KONUT İÇİN ÖRNEK
Evin 2022 yılına ait emlak vergi değeri: 950 bin TL
2022 yılına ait yeniden değerleme oranının yarısı: (yüzde 122.93/2): yüzde 61.46
Evin 2023 yılı emlak vergi değeri: 1 milyon 533 bin 917 TL
Verginin tahakkukunda esas alınacak emlak vergi değeri: 1 milyon 533 bin lira
Bu değerin binde 2’si: 3 bin 66 lira
Kültür payı (yüzde 10): 306.6 lira
Ödenecek vergi: 3 bin 372.6 lira
ÖRNEK HESAP
Evin 2023 yılı emlak vergi değeri: 1 milyon 533 bin 917 TL
Bin liraya kadar olan kesirler dikkate alınmadığından emlak vergi değeri: 1 milyon 533 bin lira
Bu değerin binde 1’i: 1.533 liraKültür payı (yüzde 10): 153 lira
Ödenecek vergi: 1686 lira
PEKİ KİMLER MUAF?
Emlak Vergisi Kanunu’na göre, hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 metrekareyi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dahil) halinde, bu meskenlerine ait vergi oranları sıfıra iniyor.
Hisse ile bile olsa birden fazla eve sahip olanlar muafiyetten yararlanamıyor. Muafiyetten yararlanmak için belediyeye dilekçe verilmeli. Muaf olduğunu bilmeden ödeme yapanlar ise 5 yıl geriye dönük iade alabiliyor.
BİLDİRİM ŞART
Bu yıl gayrimenkul alanların ise yılsonuna kadar bulunduğu ilçenin belediyesine bildirim yapması gerekiyor. Tapu tescil tarihi yılın son üç ayında olması durumunda tescil tarihinden itibaren 3 ay içerisinde bildirim yapılabilir.
Emlak vergi bildirimi için ilgili belediyeye; tapu fotokopisi, binalar için yapı kullanma izin fotokopisi, taşınmaz sahibinin iletişim bilgileri, vergi numarası veya T.C. kimlik numarası ile müracaat ediliyor. Bu işlem e-Devlet portalı üzerinden de yapılabiliyor. Süresinde beyan vermeyen mükelleflere usulsüzlük ve vergi ziyaı cezaları uygulanıyor.
ÖDEME NEREYE YAPILIR?
Emlak Vergisi borcu olup olmadığını sorgulamak ve teyit etmek isteyenler, bu işlemleri bulundukları belediyelerden veya e-Devlet aracılığıyla Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) sunduğu İnternet Vergi Dairesi hizmeti işlemlerinden öğrenebilir.
Emlak vergisi ödemeleri gayrimenkulün bağlı bulunduğu belediyeye direkt olarak yapılabilir. Belediyelerin hesabının bulunduğu banka şubelerine de ödeme yapılabilir. Ayrıca E-devlet üzerinden de emlak vergisi online olarak ödenebilir.
VERGİ ARTIŞ ORANI NETLEŞTİ
Ekim ayı enflasyon oranının açıklanmasıyla, 2024’ün yeniden değerleme oranı da belli oldu. 12 aylık üretici fiyat endeksine göre belirlenen yeniden değerleme oranı yüzde 58.46 olarak gerçekleşti.
Önümüzdeki yıl çoğu vergi, harç ve cezalarda bu artış oranı uygulanacak. Emlak vergisinin artışında ise yeniden değerleme oranının yarısı dikkate alınıyor. Bu hesapla artış oranı yüzde 29.23 olacak.