Genel Af beklentisiyle geçen günlerde mahkumlar ve aileleri tarafından büyük bir merakla beklenen haber sonunda geldi.
Peki, 2024 yılında Genel Af çıkacak mı? Kimler bu af kapsamında yer alacak? İşte güncel durum ve detaylar…
14 Temmuz'da TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen yeni infaz düzenlemesi, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından onaylanarak 15 Temmuz'da Resmi Gazete'de yayınlanıp yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle 31 Temmuz'a kadar cezaevinde bulunan bazı hükümlülere, kapalı cezaevinden açık cezaevine üç yıl erken geçme ve buradan da tahliye imkanı getirildi.
Bu hükümlüler arasında insan öldürme, yaralama, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, dolandırıcılık, hırsızlık, yağma, rüşvet ve uyuşturucu suçlarından hüküm giyenler başta olmak üzere onlarca suçtan mahkûm olanlar yer alıyor. Kapalı cezaevinden açık cezaevine geçmek için ise bazı şartlar yer aldı.
HUKUK UZMANLARINDAN İLK UMUT
Geçtiğimiz aylarda ünlü hukukçu Ersan Şen ve eski adalet bakanı Müslüm Doğan'ın televizyon kanallarında yaptıkları “ Türkiye'nin 100'cü yılı olmasından dolayı genel af çıkmasını bekleniyor” açıklamaları 15 Temmuzda çıkan kısmı aftan yararlanamayan binlerce hükümlü ve ailesini umutlandırmıştı. Çeşitli internet haber sitelerinde çıkan '29 kim Cumhuriyet Bayramında genel af çıkacak'' haberlerinin gerçeği yansıtmaması üzerine umutsuzluğa kapılan yüz binlerce mahkum ve ailesinin yüreklerine su serpen bilgi yine Adalet Bakanlığı kaynaklarınca geldi.
GENEL AF OLACAK MI?
AK Parti hükümetinin çeşitli dönemlerde ceza indirimi ve ya kısmı af şeklinde uyguladığı biliniyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın zaman zaman yaptığı ''Genel Affa Karşıyız'' açıklamaları akıllara gelirken değişen hükümet politikaları genel affa bakış açısını değiştirmiş gibi gözüküyor.
Mahkum sayısının Cumhuriyet tarihinin en üst seviyelerine çıkması, ülke genelinde yaşanan ekonomik dar boğaz ve mahkum yakınlarının MHP lideri Devlet Bahçeli'ye sürekli olarak 'Genel Af' konusundaki talepleri arttı. Bu konuda MHP'nin de harekete geçmesine sebep oldu. MHP lideri Bahçeli'nin konu ile ilgili partinin hukukçu vekillerini harekete geçirdiği iddia ediliyor.
Adalet Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgilere göre 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen büyük Maraş depremi, ardından yapılan genel seçim, adli ve idari tatil nedeniyle mecliste düzenli bir çalışma ortamı oluşmadığından, hükümetin 29 Ekim'de ilan edeceği genel af ile ilgili çalışmalar da tamamlanamadı.
Şimdi de İsrail Filistin savaşı gündemi meşgul ediyor. Genel Af gibi toplumu ilgilendiren önemli bir kanun teklifinin de çok gizli tutulması gerektiği için hükümet kaynakları bu konuda henüz açıklama yapmadı.
Ancak, Cumhuriyetin 100. yılında yıl bitmeden böyle bir kanun teklifinin TBMM Genel Kurulu'na geleceği, ya genel ya da genişletilmiş kısmı aftan herkesin yararlanabilmesi için çalışıldığı ifade ediliyor.
Mahkum yakınları ise bu yıl olmasa bile 2024 yılında genel af yasasının çıkmasını bekliyor. Bu konuda bazı suçların af kapsamı dışında bırakılarak böyle bir yasanın çıkması bekleniyor.
HANGİ SUÇLAR YARARLANAMAZ
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edilen kanun teklife göre; Kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan ve cezasının belirli bir süresini bu kurumlarda geçirilen hükümlüler iyi halli olmak şartıyla 3 yıl daha erken açık ceza infaz kurumlarına geçiş yapabilecek. Genel Aftan yararlanamayacak suçlar şöyle: Kasten öldürme suçları (TCK 81, 82, 83), İşkence suçu (TCK 94, 95), Eziyet suçu (TCK 96), Cinsel saldırı 2., Reşit olmayanla cinsel ilişki 2., Cinsel taciz (TCK 105), Devletin sırlarına karşı suçlar (TCK 326-339 arası).
Çocuklar için ise şöyle Genel Aftan yararlanamayacak suçlar şöyle: Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar (TCK 102-105 arası), Uyuşturucu suçları (TCK 188), Terör suçları (3713 sayılı yasa), Suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar.
Diğer suçlar; Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar (TCK 102/2, 103, 104/2-3), Uyuşturucu suçları (TCK 188), Terör suçları (3713 sayılı yasa).Yasalara göre hükümlü denetimli serbestlikten en fazla üç yıl süreyle yararlanabilir. 0-6 yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlüler, engellilik, ağır hastalık ve kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyenler. Denetimli serbestlikten en fazla dört yıl faydalanabilir.
Ancak, ağır hastalık, engellilik veya kocama hali Adli Tıp Kurumundan (ATK) alınan veya Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip ATK’nin onayladığı bir raporla belgelemelidir.