İsmini Hz. İlyas ve Hz. Hızır’ın birleşiminden alan Hıdırellez, Balkanlar, Anadolu, Ortadoğu ve Asya’da kutlanmaya devam ediyor. Her sene 5 Mayıs tarihinde başlayan Hıdırellez, 6 Mayıs’ta son buluyor. Yüzyıllardan bu yana renkli ritüellerle gündeme gelen bu bayram, ülkemizde de bir hayli popüler. Öyleyse Hıdırellez’de neler yapılır? Hıdırellez gelenekleri neler? Ayrıntıları açıklıyoruz.
Hıdırellez Nedir?
Hızır günü olarak da lanse edilen Hıdırellez, Hızır ile İlyas’ın yeryüzünde buluştukları gün olarak bilinir. Hıdırellez Bayramı 5 Mayıs’ı 6 Mayıs tarihine bağlayan geceye denk gelir. Doğanın uyanışının ve baharın gelişinin ilk günü olarak kabul edilir. Hristiyanlar bu özel günü Aziz George günü olarak kutlarlar.
Hıdırellez Ritüelleri/Gelenekleri Nelerdir?
Hıdırellez’de çeşitli etkinlikler gerçekleştirilir. Bu bayram günü halk içinde ve bireysel olarak bazı ritüeller ile kutlanır. Hıdırellez kutlama gelenekleri ise şöyle:
Ateş yakma: Hıdırellez gecesinde insanlar toplanıp ateş yakarlar. Bu yakılan ateşin çevresinde toplanıp şarkılar söylerler, dans edip dilek tutarlar.
Dilek tutma: Hıdırellez, dileklerin gerçekleşeceği bir gün olarak kabul edildiği için insanlar da 5 Mayıs’ı 6 Mayıs tarihine bağlayan gecede dilek tutarlar. Dilekler genel olarak kağıda yazılır ya da sözlü şekilde ifade edilir.
Doğaya saygı göstergesi: Hıdırellez, doğanın uyanışı, baharın gelişi ve yeniden doğuşu simgeler. Bu yüzden de insanlar, doğaya saygı göstermek için bazı etkinlikler düzenlerler. Mesela ağaç dikme etkinliği gibi.
Bahar temizliği: Kimi bölgelerde Hıdırellez öncesinde evler temizlenir ve süslenir.
Piknik ve eğlenceler: Hıdırellez gününde hava genelde güzel olduğundan piknik ve açık hava etkinlikleri yapılır.
Hıdırellez gününde doğa içinde yürüyüş yapılarak bereket ve bolluk dilenir. Hızır’ın gezdiği kabul edilen yeşillik alanlardan çiçekler toplanır. Toplanan çiçekler kaynatılıp içilirse hastalıklara iyi geleceğine inanılır.
Hıdırellez sabahında yiyecek kapları, pencereler, para keseleri ve ambarlar açık bırakılır. Kapı ve pencere sonuna kadar açılarak bolluk ve bereket eve davet edilir. Kimileri para kesesini ve cüzdanını açar ki içi bereket ile dolsun.
Hıdırellez gününde mayasız yoğurt yapılır. Kimi yörelerde süte sabah ezanından sonra bitkilerden toplanan çiy taneleri de dahil edilir.
En bilinen ve popüler gelenek ise gül ağacının altına Hıdırellez akşamı kağıda yazılı bir dilek bırakmak oluyor. Ertesi gün dileğin yazılı olduğu kağıt alınıyor ve suya atılıyor. Kağıdın suya karışıp gitmesi ise dileğin gerçekleşeceğine işaret ediyor.
Hıdırellez gününde evde yaşayan herkes için toprağa nohut ve fasulye ekilir. Her bir aile üyesi için yedi fasulye ve yedi nohut dikilir. Bu geleneğin, aile üyelerini kötülüklerden koruyacağına inanılır.