Kış ayları yaklaşırken grip, nezle ve soğuk algınlığı gibi mevsimsel hastalıklar tekrar gündeme geldi. Pek çok kişi limonlu bitki çaylarına ve C vitamini takviyelerine yöneliyor. Ancak uzmanlara göre bağışıklık sistemini güçlü tutmak, sadece bir takviye meselesi değil — dengeli bir beslenme, kaliteli uyku ve sağlıklı bir yaşam tarzı şart.
Çanakkale’de görev yapan Beslenme ve Diyet Uzmanı Begüm Kuran, soğuk havalarda bağışıklığı güçlü tutmak için dikkat edilmesi gerekenleri anlattı.
“Kök sebzeler, tahıllar, baklagiller… Kış sofralarının vazgeçilmezi olmalı”
Soğuk havalarda vücudun ısıyı korumak için daha fazla enerji harcadığını belirten Kuran, bunun iştah artışıyla sonuçlandığını söylüyor. “Bu dönemde artan açlık hissi doğaldır. Ama yüksek kalorili atıştırmalıklara değil, doyurucu ve dengeli öğünlere yönelmek gerekir. Kök sebzeler (havuç, pancar, kereviz), tam tahıllar, kurubaklagiller ve kaliteli yağlar (zeytinyağı, avokado, ceviz)”
“C vitamini sadece portakalda yok”
C vitamini deyince ilk akla gelen portakal. Ama uzmanlara göre kırmızı biber, kuşburnu ve kivi gibi besinler, en az portakal kadar güçlü C vitamini kaynakları.
“Portakal elbette iyi bir kaynak, ama onun kadar güçlü başka C vitamini zenginleri de var: kivi, kırmızı biber, brokoli, kara lahana, maydanoz, kuşburnu, greyfurt ve nar bunların başında gelir. Özellikle kırmızı biber ve kuşburnu, portakaldan bile daha yüksek C vitamini içerir.” diyen Kuran, her gün doğal kaynaklardan alınan C vitaminiyle bağışıklığın desteklenebileceğini vurguladı.
Sıcak içeceklerde denge önemli
Kuran, kış aylarında sıkça tüketilen çay ve kahvenin keyifli olduğunu ancak kafein fazlalığının su dengesini ve uyku kalitesini bozabileceğini söyledi.
“Ihlamur, adaçayı, zencefil-limon ve kuşburnu gibi bitki çayları hem ısıtır hem de antioksidan desteği sağlar. Ancak bazı bitki çayları ilaçlarla etkileşebilir. Örneğin meyan kökü tansiyonu yükseltebilir,” uyarısında bulundu.
Takviye kullanmadan önce test şart
Kuran, özellikle kış aylarında D vitamini, demir, B12, çinko ve omega-3 düzeylerinin düşebildiğini, bu nedenle bilinçsizce takviye almanın riskli olduğunu ifade etti:
“Kan tahliliyle eksiklik saptanmadan rastgele takviye almak doğru değildir. Fazla alım toksik etki bile yaratabilir. Mutlaka doktor veya diyetisyen önerisiyle hareket edilmelidir.”
“Sıcak çaylar tamam ama... Bitki çayları herkes için uygun mu?”
Adaçayı, zencefil-limon gibi karışımlar kış aylarının vazgeçilmezi. Ancak bazı bitki çaylarının tansiyon ilaçları veya kronik hastalıklarla etkileşime girebileceği unutulmamalı. Kuran düzenli bitki çayı tüketenlerin mutlaka bir uzmana danışması gerektiğini vurguladı. “Bitki çayı da olsa her ürün herkes için uygun olmayabilir. Özellikle düzenli ilaç kullananlar mutlaka bir uzmana danışmalı”
“Susamıyor olmanız, suya ihtiyacınız olmadığı anlamına gelmez”
Kışın terleme azalınca su tüketimi de düşüyor. Oysa vücut hâlâ aynı oranda suya ihtiyaç duyuyor. Begüm Kuran, “İçme suyunuzu limon, tarçın ya da meyve dilimleriyle tatlandırarak tüketimi kolaylaştırabilirsiniz” önerisinde bulundu.