'Gesi Bağları' türküsüyle tanınan Gesi Mahallesi, yeraltı şehirleri, kaya oyma yapılar ve Türkiye'de nadir bulunan doğal ve değerli güvercin gübresinin birikmesini sağlamak amacıyla taştan inşa edilmiş 100'den fazla güvercinlik de dahil olmak üzere, birçok tarihi ve doğal zenginliği barındırmaktadır. Gesi Mahallesi'nin korunması için Bölge Koruma Kurulu ve Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalar, bölgenin doğal ve arkeolojik değerlerinin korunmasına odaklanmaktadır. ÇEKÜL Vakfı Kayseri İl Temsilcisi Prof. Dr. Osman Özsoy, bu çalışmayı son derece değerli bulduklarını ifade etti.
"Aynı zamanda somut olmayan değerlerimiz var"
Gesi hakkında bilgiler veren Prof. Dr. Özsoy; "Biliyorsunuz bölgemizde birçok vadi var. Bunlar; Hisarcık Vadisi, Kırlangıç Vadisi, Ötedere Vadisi, Gesi Vadisi, Koramaz Vadisi gibi. Bunların hepsi birbirinden değerli ve çoğunda halen yaşam var. Bu günlerde bunları korumaya dönük bazı çalışmaların olduğunu görüyoruz. Güncel olan gelişme ise Gesi Bağları ile alakalı. 1980'li yıllardan itibaren korumaya dönük bazı çalışmaların olduğunu biliyoruz. Ama zaman içerisinde toplu konutun Gesi'ye doğru yaklaşmasıyla bunlar değişikliğe uğramış durumda. Ama doğal ve kültürel yapı ilk günkü gibi kendisini muhafaza etmekte. Burada sadece bildiğimiz manada somut olan kültürel değerlerimiz yok, aynı zamanda somut olmayan değerlerimiz var. Türkülerimiz var, buraya ait gelenek, göreneklerimiz var. En çok da bilinen Gesi Bağları türküsü. Gesi'nin bulunduğu lokasyon birçok şeyi de beraberinde barındıran çok değerli bir lokasyon. Koramaz Vadisi ile Ötedere Vadisi'nin arasında yer almakta ve deprem kırığı arasında bir platoya yerleşmiş durumda. Mimari yapısı çok ilginç, Güzelköy'e giderken yaklaşık olarak 150'ye yakın kuşluk var. Kayseri'deki en yoğun kuşluk olduğu yer. Yanında Bahçeli ve Derindere mevki var. Buralarda yeraltı şehirleri, mağaralar, dini yapılar, kaya oyma yapılar var" dedi.
"Yetkililer zaman içerisinde biraz önlem almaya çalışıyorlar"
Gesi'nin koruma altına alınmasının yerinde bir karar olduğunu aktaran Prof. Dr. Özsoy; "Buraların korunmasına dönük çabaların olduğunu görüyoruz. Bölge Koruma Kurulu ve Çevre Şehircilik Bakanlığı'nın bu günlerde gerek doğal sit alanı olarak, gerekse arkeolojik sit alanı olarak buraların korunmasına yönelik bir çalışması var. Yerinde bir çalışma. Hem büyük tahribat oluyor yerleşimden dolayı, hem de şehre çok yakın olduğu için taş ocaklarının halen aktif olarak kullanılmasının oluşturduğu tehditler var. Yetkililer zaman içerisinde biraz önlem almaya çalışıyorlar. Çok yerinde kararlar. Bundan böyle Ihlara Vadisi veya şehirdeki bir arkeolojik sit alanı nasıl korunuyorsa o şekilde bir korumanın Gesi'de yaşayacağını düşünüyoruz. Tabi orada yaşayan halk için en ufak bir problem olduğunu düşünmüyoruz. Zaten onlar yüzlerce yıldır aynı yerde yaşıyorlar ve bu kültür varlıklarımızla iç içeler. Sadece bunların gelecek nesillere aktarılması ve uygun şekilde tanıtımı yapılması için bir basamak. O yüzden çok değerli bir karar olarak tarif ediyoruz" ifadelerini kullandı.
Kesin korunacak hassas alanlarda; doğal afet durumunda gerekli acil müdahalelerde bulunulabiliyor ancak madencilik faaliyeti yapılamıyor. İlan edilen bu bölgelerden taş, toprak, kum alınamıyor. Ayrıca toprak, cüruf, çöp, sanayi atığı gibi malzemeler dökülemiyor. Kesin korunacak hassas alanlarda şartları, süresi Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Komisyonlarınca belirlenmek şartıyla bilimsel amaçlı araştırma, eğitim ve izleme faaliyetlerine, bilimsel kazı, ortaya çıkarma ve koruma çalışmalarına, alanların korunmasına ve ıslah edilmesine yönelik bilimsel rapor sonucu teklif edilen projeler yapılmasına, güvenlik, uyarı ve bilgilendirme amaçlı levha ve işaretler konulmasına izin veriliyor.