Geniş şiddet aralığı ve değişken klinik bulguları ile bilinen narsistik kişilik bozukluğu, en çok tartışılan kişilik bozukluklarından biridir. Psikiyatride NKB ile ilgili tartışmalar yoğun bir şekilde devam eder. Bunda tanı kriterlerinin net olmaması etkilidir. Bu durum nedeniyle görülme sıklığı hakkında da net bir yorum yapılamaz. Peki narsistik kişilik bozukluğu nedir? Belirtileri ve nedenleri nelerdir? İşte detaylar!
Narsistik Kişilik Bozukluğu Nedir?
Narsistik kişilik bozukluğu, en yaygın görülen kişilik bozukluklarından biridir. Genelde farklı psikiyatrik bozukluklar ile beraber kendini gösterir. Ancak NKB ile ilgili çalışmalar diğer kişilik bozukluklarına göre daha azdır.
Narsistik kişilik bozukluğunun tedavisi oldukça zordur. Bu durum beraberindeki psikiyatrik bozuklukların tedavisini de zorlaştırır. Hastalığın görülme sıklığı ve hangi kişilerde daha fazla olduğu net olarak bilinmez. Net olmayan verilere göre görülme sıklığı yüzde 0-6.2 arasıdır. Erkeklerde görülme oranı daha yüksektir.
Narsistik Kişilik Bozukluğu Belirtileri Nelerdir?
Narsistik kişilik bozukluğu çeşitli belirtiler ile kendini gösterir. Ancak belirtileri diğer kişilik bozukluklarına göre çok daha değişkendir. Bu nedenle tanı kriterlerinde de önemli farklılıklar vardır. Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatiksel El Kitabı’ndaki (DSM-5) tanı ölçütleri dışında tanı kriterleri olabilir.
DSM-5’te narsistik kişilik bozukluğunun tanı kriterleri arasında yüksek öz-önem duygusu, empati yoksunluğu, aşırı beğeni ihtiyacı, sömürücü ilişkiler, yüzeysel ilişkiler, can sıkıntısı hissi, kimlik karmaşası, kronik boşluk ve bağlanma sorunları yer alır.
Özel olma hissiyatı ile yüksek başarı, mükemmeliyetçilik, güç, güzellik ve gerçek aşk fantezileri olabilir. Bulundukları her ortamda ilgi odağı olmak ve sohbeti tekelleştirmek isterler. İstedikleri ilgiyi alamadıkları taktirde öfke ve tükenmişlik hissedebilirler. Kötü muamele gördüklerini düşünerek kendilerini küçümsenmiş algılayabilirler.
Narsist Kişilik Bozukluğu Nedenleri Nelerdir?
Narsistik kişilik bozukluğunun nedenleri tam olarak bilinmez. Ancak psikososyal, biyolojik ve genetik nedenlere bağlı olarak geliştiği yönünde hipotezler vardır. Tüm kişilik bozuklukları gibi NKB’de de genetiğin belli bir etkisi olduğu düşünülür. İkizler üzerinde yapılan çalışmalara göre genetik geçişin yüzde 25-79 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Sinirsel bağlantılara bağlı olarak empati eksikliği meydana gelebilir. Bu durum NKB üzerinde biyolojinin de etkili olduğunu gösterir. Çocukların yetiştirildiği ortam ve ebeveynlerin davranışları da narsistik kişilik bozukluğuna neden olabilen psikososyal etkenlerdir.