Lancet dergisinde yayımlanan Küresel Hastalık Yükü araştırması, obezitenin küresel sağlık üzerindeki etkilerini ve bu değişimin boyutlarını gözler önüne seriyor.
Obeziteye bağlı ölümler, yüksek tansiyon, kalp sorunları, böbrek fonksiyon bozuklukları ve tip 2 diyabet gibi sağlık koşulları nedeniyle gerçekleşiyor. Buna ek olarak, bilim insanları 2021'de küresel hastalık yüküne obezitenin yanı sıra hava kirliliğinin de önemli bir katkı sağladığını buldular.
Sağlık Ölçümleri ve Değerlendirme Enstitüsü'nde (IHME) yardımcı profesör olan Dr. Michael Brauer, risk faktörlerinin gençler arasında daha yaygın hale geldiğini belirtti. Aynı zamanda, bu durumun yaşlanan nüfusun zamanla bu sağlık koşullarını geliştirme olasılığının daha yüksek olduğunun bir göstergesi olduğunu vurguladı.
Lancet’te yayınlanan çalışma, 1990’dan 2021’e kadar 204 ülke ve bölgeden elde edilen verileri analiz etti. Obezitenin en yaygın olduğu yerler Tonga, Amerikan Samoası, Polinezya ve Mikronezya, Cook Adaları ve Niue olarak belirlendi. Bu ada ülkelerinde sağlıksız gıdanın sağlıklı gıdalara göre daha kolay bulunmasının artan obezite oranlarının arkasındaki neden olduğu düşünülüyor. Türkiye de obezite tehlikesi yaşayan ülkeler arasında kırmızı renkte yer aldı.
Araştırmada incelenen risk faktörleri arasında, 2021 yılında küresel hastalık yüküne en çok katkıda bulunan faktörün hava kirliliği olduğu, bunu yüksek tansiyon ve sigaranın takip ettiği tespit edildi.
14 yaş ve altı genç nüfus için sağlıksızlık ve erken ölüm açısından en büyük riskler düşük doğum ağırlığı, erken doğum, kirli su ve hijyenik olmayan koşullar olarak belirlendi. İleri yaştaki gruplar için ise yüksek tansiyon, yüksek VKİ, yüksek kan şekeri düzeyleri ve yüksek LDL kolesterol düzeylerinin yaşam sürelerinin kısalması üzerinde daha büyük etkileri olduğu görüldü.
2000 ile 2021 yılları arasında, kötü sağlık koşulları ve yüksek VKİ nedeniyle erken ölüm oranları yüzde 16 arttı. Bu artışta, aşırı işlenmiş gıdaların yaygınlaşması ve daha hareketsiz yaşam tarzlarının benimsenmesinin büyük bir rol oynadığı görülüyor. Bireylerin yüksek VKİ riskine maruz kalma oranı 2000-2021 döneminde yıllık yüzde 1,8 arttı.
Araştırmacılar, küresel yaşam beklentisinin 2022 ile 2050 yılları arasında artmaya devam edeceğini, ancak bu artış hızının yavaşlayacağını öngörüyor. 2050 yılında erken ölümün ana nedenlerinin kalp hastalığı, felç, diyabet ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) olacağı tahmin ediliyor.