27 yaş üstü özel gereksinimli bireylerin eğitim hakkını fiilen ortadan kaldıran MEBBİS düzenlemesi, tepkiler üzerine geri çekildi. Çanakkale’de konuştuğumuz dernek, konfederasyon başkanları ve okul sahiplerinden olan Şenol Gül, İbrahim Battal, Güngör Sağar ve Ümit Burunlular, Kaleninsesi’ne yaptıkları açıklamalarda, kararın geri çekilmesinin hayati olduğunu ve benzer bir adımın yeniden gündeme gelmemesi gerektiğinin altını çizdiler.
Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) MEBBİS sisteminde yaptığı teknik bir düzenleme ile 27 yaş ve üzerindeki özel gereksinimli bireylerin özel eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerine erişiminin engellenmesi, sivil toplum kuruluşları, aileler ve milletvekillerinin tepkisi üzerine geri çekildi. Ancak yaşanan süreç, “Bu bir nabız yoklaması mıydı?” sorusunu da beraberinde getirdi.
MEBBİS ekranlarında yer alan “Sadece 0–26 yaş aralığına eğitim verilebilir” ifadesi, Türkiye genelinde binlerce özel gereksinimli birey ve ailesinde büyük bir tedirginliğe yol açtı. Uygulama hayata geçseydi, 27 yaş üzerindeki bireyler için devlet destekli özel eğitim ve rehabilitasyon hizmetleri fiilen sona erecekti.
Sivil toplum kuruluşlarının açıklamalarına göre bu durum, yaklaşık 600 bin aileyi, 3 bin 350 hizmet kurumunu ve on binlerce çalışanı doğrudan etkileyecek bir tablo ortaya koyuyordu.
“EĞİTİM BİR MALİYET DEĞİL, YAŞAM HAKKIDIR”
Türkiye Engelliler Konfederasyonu, söz konusu düzenlemeye sert tepki göstererek, “Özel eğitimde yaş sınırı kabul edilemez. Eğitim bir maliyet kalemi değil, yaşam hakkıdır” açıklamasında bulundu.
Konfederasyon açıklamasında; Anayasa’nın eşitlik ilkesi, eğitim hakkı, 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ve Türkiye’nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi hatırlatılarak, mevzuatta özel eğitimin yaşla sınırlandırılmasına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı vurgulandı.
Çanakkale’den tepkiler yağdı
Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu Çanakkale Şube Başkanı ve Elit 17 Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi Özel Eğitim Öğretmeni Şenol Gül, Kaleninsesi Gazetesi’ne yaptığı açıklamada, yeni yılın ilk günlerinden itibaren sistemde 27 yaş üstü bireyler için ders girişi yapılamadığını belirtti.
Gül Kaleninsesi’ne yaptığı açıklamada; “MEBBİS’te ‘27 yaş üstüne ders girilemez’ uyarısı aldık. Bakanlıkla görüşmeler yapıldığını ve kararın durdurulduğunu öğrendik. Pazartesi itibarıyla sisteme yeniden giriş yapabildik. Ancak bu düzenlemenin ileride yeniden gündeme gelmesinden endişe ediyoruz” dedi.
Sürecin devam etmesi halinde ağır sonuçlar doğuracağını vurgulayan Gül,
“Bu uygulama devam etseydi, 27 yaş üzerindeki bireylerin hem fiziksel hem zihinsel eğitimleri kısıtlanacaktı. Bu da onları toplumdan tamamen koparan bir sürece dönüşürdü” ifadelerini kullandı.
Gül ayrıca, konfederasyon olarak Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ile görüştüklerini, konunun Cumhurbaşkanlığı’na iletileceği bilgisini aldıklarını aktardı.
“Tasarruf yapılacaksa bu, engelli bireylerin üzerinden olmamalı” dedi.
İBRAHİM BATTAL: “İSTİSMAR VARSA DENETİMLE ÇÖZÜLMELİYDİ”
Çanakkale Özel Bakım Merkezi Kurucu Müdürü İbrahim Battal ise, kararın arkasında bazı kurumlarda yaşanan suistimallerin etkili olmuş olabileceğini belirtti.
Battal açıklamasında, “Rehabilitasyon merkezlerinde aylık 8 saatlik eğitim için ödeme yapılıyor. Ancak bazı kurumların bu eğitimi vermediği yönünde örnekler yaşandı. MEB bu nedenle kamera sistemleri getirdi. Fakat sorunlu uygulamalar gerekçe gösterilerek tüm engelli bireylerin cezalandırılması doğru olmaz” dedi.
Battal, 27 yaş sınırının temel gerekçesinin rant ve istismarı önlemek olduğunu ancak bunun bedelinin engelli bireylere ödetilmek istendiğini vurgulayarak,
“Kararın geri çekilmesi sevindirici ama yaşananlar bir ‘nabız yoklaması’ olarak görülüyor” değerlendirmesinde bulundu.
DERNEK BAŞKANLARINDAN ORTAK ENDİŞE
Çanakkale Zihinsel Engelliler Derneği Başkanı Güngör Sağar, kendisinin de engelli birey ebeveyni olduğunu belirterek, yaş sınırının aileler için büyük bir kaygı kaynağı olduğunu söyledi. Sağar, “Biz aileler olarak çocuklarımızın en azından kısmen kendi ayakları üzerinde durabilmesi için mücadele ediyoruz. Bu destekler çekilirse, bu bireyler evlere hapsedilmiş olur” dedi.
Türkiye Sakatlar Derneği Başkanı Ümit Burunlular da bakanlıkla doğrudan görüşmeler yaptıklarını, uygulamanın geri çekildiği bilgisini aldıklarını ancak ileride yasalaşma ihtimalinin kendilerini endişelendirdiğini ifade etti. Süreci yakından takip ettiklerini belirten Burunlular, ÇOMÜ ve Valilik ile de görüşmeler yürüttüklerini aktardı.
SOSYAL MEDYADA 388 BİN TWEET
Öte yandan sosyal medyada düzenlenen kampanyalarda 388 bin tweet atıldığı, düzenlemenin yasalaşması halinde en az 64 bin engelli bireyin olumsuz etkileneceği, yaklaşık 6 bin fizyoterapist ve eğitmenin işsiz kalabileceği ifade edildi.
GERİ ADIM KRİTİK BİR EŞİKTİ
Yaş sınırı uygulamasının geri çekilmesi; yalnızca eğitim hakkının korunması değil, özel gereksinimli bireylerin toplumsal yaşamdan koparılmasının önüne geçilmesi açısından da kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Ancak hem aileler hem de eğitim kurumları, benzer bir düzenlemenin ilerleyen süreçte yeniden gündeme gelmemesi için sürecin şeffaf, denetimli ve hak temelli şekilde ele alınmasını istiyor.