Yerli Tohum Derneği Başkanı Tuncay Dönmez, derneğin 2019 yılından beri hizmet verdiğini belirterek; "2019 yılının son aylarına doğru derneğimizi kurduk, faaliyetlerimize de 2020 yılında başladık. Daha önceden kendi yöresel ürünlerimiz için bir arkadaş grubumuz vardı ama sonradan dernekleşme sürecine girdik. 2020 yılında aktif olarak derneğimiz için çalışmalara başladık o da pandemi sürecine denk geldi ne yazık ki. Derneğimizin kurulma amacı ise, kendi yerli gen kaynaklarımızı korumak, kaybolmasını engellemek ve bunları geliştirmek. Normal standart ya da hibe tohumlar var bunların verim yönleri çok iyi fakat negatif yönleri de var. Adapte olmaları zayıf ya da birkaç yılda bir sürekli piyasada tohum çeşitleri değişiyor. Biz yerleşmiş olan gen kaynaklarını hem koruyalım hem de geliştirmeye çalışalım düşüncesiyle bu işe başladık” dedi.
“Elimizdeki kaynakları geliştirmek istiyoruz”
“Sadece tohumla ilgili değil, diğer bütün bitkisel şeylerle ilgili faaliyet gerçekleştiriyoruz” diyen Dernek Başkanı Tuncay Dönmez; “Mesela şuan zincirlerimizin üretimini yapmak istiyoruz. Yerli olan çeşitlerimiz var, ya da Çanakkale'de normal kurutmalık incirlerimiz var, Aydın incirinden daha küçük. Bunların genetiklerinden örnek alıp çoğaltmaya çalışıyoruz. Bunların dallarını kullanarak çoğaltmaya çalışıyoruz. Yerli karadutumuz var, karadut dondurma sektöründe çok aranıyor fakat neredeyse üretimi sıfırlandı. Doğada kendiliğinden yetişen karadutlar haricinde özel bahçelerde üretim kalmadı gibi bir şey. Ekşi karadutlarımızı yine üretmeye çalışıyoruz, artırmaya çalışıyoruz. Ayva veya armut çeşitlerimiz var, bunları aşı ve diğer yöntemlerle çoğaltıp daha da fazla olmalarını istiyoruz. Çanakkale'de genetik kaynaklarımızın çeşitlerini toparlamak istiyoruz, sonrasında da başarılı olursak ülke genelinde bunları yapmaya çalışacağız. Üretime bırakılan ürünlerimiz var. Eskiden Çanakkale dünyada ilk sıralarda bir bakla üreticisiyken şuanda bakla üretimi çok azaldı, devam ediyor ama çok azaldı. Ya da Çanakkale pamuk üretiminde önemli bir yerdeydi, pamuk üretimi çok azaldı hatta sıfırlandı. Kentin kendi ürünleri olan, üretimden çekilmiş ürünlerin de tekrardan geri dönmesi ve elimizdeki kaynakları bu konularda da geliştirmek gibi faaliyetlerimiz olacak inşallah.” Şeklinde konuştu.
“Çanakkale’de ekolojik olarak üretim potansiyeli çok yüksek”
Dernek olarak ilerleyen süreçlerde gerçekleştirmeyi düşündükleri faaliyetlere değinen Yerli Tohum Derneği Başkanı Tuncay Dönmez; “Şuanda kadar pandemi süreci ve kuruluşumuzun çok yeni olmasından dolayı topluma karşı çok bir fayda gerçekleştirebildiğimizi söyleyemem. Ama bundan sonraki süreçlerde bir bilinç oluşturmak, bu bilinçle beraber hak eden ürünlerimizin mesela üzüm üretiminde çok geriledik. Renkli siyah üzümde ve kırmızı üzümlerde aşırı kaliteli üretim yapabilme kapasitemiz var onu değerlendirmek istiyoruz. Biraz daldan dala atlamış oluyoruz ama Çanakkale'nin ekolojik olarak üretim potansiyeli çok yüksek. Çanakkale'mizde bir muzla bir çay yetişmiyor neredeyse Türkiye'de yetişen ürünlerin içinde. Çok hazla seçeneğimiz var, bunları bir disiplin içerisinde alabildiğine geliştirmek gibi bir gayret içerisinde olacağız. Bunun ekonomik getirisi de özellikle mesela renkli üzüm yayılırsa geçen yıllarda pazar fiyatları oldukça yüksek, bağcılık zahmetli bir iş ama diğer ürünlere göre biraz daha garantili bir ürün. Fiyatlar da cezbedecek derecede fakat daha önce bir üretim istasyonu vardı, fidan temini gibi şeyler kolaydı. Fakat 2005 yılında tamamen kapandığı için şuan asma fidanı üreten bir kurum Çanakkale'de yok, dışarı bağlı. Dışarıdan gelecek bir alt yapı maalesef kaybolduğu için de bağcılığa gereken önem verilmiyor.” ifadelerini kullandı.
“Halkımızı bilinçlendirmek istiyoruz”
Çanakkale halkını bilinçlendirmek adına adımlar atacaklarını kaydeden Dernek Başkanı Tuncay Dönmez; “Biz insanlara kariyer günleri yapmayı düşünüyorduk, mesela bağcılık konusunda çalışmış arkadaşlarımız, diğer ziraat mühendisi konularında uzman arkadaşlarımızla halkı buluşturmayı düşünüyorduk. Pandemi kuralları gereği bunu yerine getiremedik. Yüz yüze hiçbir görüşmemiz olmadı ama bireysel olarak neler yapacağız düşüncesiyle ikişerli üçerli kişiler olarak, kalabalık olmayacak şekilde görüştük planladık. Online gibi dijital platformlara girmedik çünkü hepimiz Çanakkale’de yaşıyoruz.” diye konuştu.