Kaleninsesi Gazetesi Wep TV’de yayınlanan, imtiyaz sahibi İlker Ülker öncülüğünde yapılan ve Bülent Büberci’nin hazırlayıp sunduğu Dobra Dobra programı, birbirinden değerli konuklarını ağırlamaya devam ediyor. Çanakkale’nin konuşulduğu programın bu haftaki konuğu, Sivil Toplum ve İlişkiler Çanakkale İl Müdürlüğünden emekli İbrahim Yerli oldu. Önceki programlara ilişkin görüşlerini paylaşan Yerli; “Program sadece Çanakkale değil, Çanakkale sınırlarını da aştı. İzcilik Federasyonu olsun, Görme Engelliler Federasyonu olsun, takip ediyorlar. Faydalı olabiliyorsak ne mutlu bize” ifadelerini kullanarak program kapsamında düşüncelerini aktarma fırsatı bulduğu için Kaleninsesi ailesine teşekkür etti. Yerli, dernek ve STK’ların genel kurulları ve yardım toplamalar için izlemesi gereken yollar ve vatandaşların dikkat etmeleri gereken noktalar konularında çeşitli açıklamalarda bulundu. Yerli; “Bu dört defteri de hiç kullanmadan, sivil toplumla ilişkiler müdürlüğüne veya notere tasdiklemesi gerekiyor. Aksi halde kullanıldığı zaman noter bunu imzalamaz. Defterlerimizi işlerken olabildiğince mavi tükenmez kalem ve üzerinde asla karalama yapmadan, daksil kullanmadan yapmamız gerekiyor. Eğer bir hata yaptıysak, o satırı tek bir çizgi içinde çizerek, orayı paragraflayarak, bu yanlış yazıldı diye belli etmemiz gerekiyor” dedi.
“KARARLAR KARAR DEFTERİNE YAZILMALI”
Yerli, derneklerin genel kurul yapmalarına ilişkin, “5253 Sayılı Dernekler Kanununa göre, dernekler üç usulde genel kurul yapıyorlar. Birincisi tüzüklerinde yazılı olan, biz ona olağan genel kurulu diyoruz. İkincisi yönetim kurulu ihtiyaç hasılı olduğunda yaptığı olağan üstü genel kurulu diyoruz. Üçüncüsü de genel kurul toplantısız, çağrısız yapılan bir genel kurul var. Bu da Türk Medeni Kanunun 76. maddesine göre yapılan genel kuruldur. Dernekler bu üç usulde genel kurul yapmakla mükellef. Genel kurul yapma usullerine baktığımız zaman önemli noktalar var. Bir dernek olağan veya olağan üstü genel kurul yapma kararı aldığı zaman öncelikle karar defterinde bir karar alacaklar. Örnek verelim; Yönetim kurulu toplanacak, derneğin hangi tarihte, saatte, yerde olağan veya olağanüstü genel kurulu yapacağına, çoğunluk sağlanamadığı taktirde karar defterine belirtmek gerekiyor. Olağan genel kurul, üç yılda bir ocak ayı veya her yıl ocak ayı olmak üzere derneğin tüzüğüne yazdığı şeylerdir” dedi.
“ÇOĞUNLUK SAĞLANAMAZSA KURUL ERTELENİR”
Genel kurul dışında yapılan kurullara ilişkin Yerli, “Olağanüstü genel kurul, yönetim kurulunun ihtiyaç duyduğu bir olağanüstü genel kuruldur. Tüzüğün dışında ihtiyaç duyulduğu zaman, istediği zaman yönetim kurulu, genel kurul kararı alabiliyor. Bu kararda defterimize karar gerekiyor. Bunun geçerli olması için yönetim kurulunun imzalaması gerekiyor. Çoğunluk sağlanmazsa, yarıdan bir fazla katılım gerekiyor. Mesela yüz kişi var bunun 51 kişisinin katılması gerekiyor. Eğer 51 kişi katıldıysa genel kurul olmuştur. Eğer bu çoğunluk sağlanamadıysa kurul ertelemeye gider. Bu ertelemeyi de kararda belirtmesi gerekiyor derneklerimizin. Bu erteleme de yapılan genel kurulunun en az bir hafta sonra, en fazla iki ay sonrasına erteleyebilir. Bunu belirtmesi gerekiyor ve altında, kararın devamında maddeler var, gündem maddeleri. Bu gündem maddelerinin yönetim kurulu üyelerine tebliğ edilmesi gerekiyor” dedi.
“GENEL KURUL YAPILAMAZSA BİLDİRİLMELİ”
Genel kurul yapılmadığı taktirde olabilecek cezalara değinen Yerli, “Tüzüğünde yazan üç yılda bir ocak ayında genel kurul yapması gerekiyorsa, ocak ayı içerisinde onu yapması gerekiyor. Eğer yapmadıysa bunun bir nedeni vardır. Bu neden en fazla altı ay ertelenebilir. Genel kurulu tüzüğünde yazan şekli ile o ay içerisinde mutlak sureti yapılarak, otuz gün içerisinde de bildirim edilmesi lazım. Bunu maille, posta yoluyla, derneğin merkezine ilan asma yoluyla, sosyal medya iletişimi ile sağlayabilir. Yönetim kurulu, genel kurul merkezinde derneğin üyesi olan, tüm kişilerin isim listesini yapar, daha sonra orada genel kurula katılacak kişiler kimlikler ile gelerek, orada toplantıya katılma listesini imzalayarak, toplantıya alınır. Karar ile belirtilen hususlar doğrultusunda açılış yapılır. Ardından divanı yönetecek bir divan başkanı, en az iki kişi de divan katibi olarak seçilir. O arkadaşlarımız artık divan başkanı tarafından genel kurul sevk ve idaresi yürütür. Orada alınan kararların katılımcılar tarafından onaylanması gerekiyor. Ardından bu genel kurul devam ederken seçim süresi başlar” ifadelerine yer verdi.
“STK’LARIN EN YÜKSEK KURULU GENEL KURULDUR”
Genel kurul seçiminin demokratik gerçekleştiğini kaydeden Yerli, “Burada denetleme kurulunun her yıl denetleme raporu hazırlamalı. Bunu da genel kurula sunar. Bu da kabul edilir ardından genel kurul devam ederken, seçim süreci başlar, sandıklar kurulur, adaylar ortaya çıkar. Genel kurul kimi istiyorsa, sandıklara oy atarak, yeni yönetimi veya aynı yönetimin seçimi yapılır. Genel kurul bu şekliyle sonuçlanır. Genelde divan başkanı veya yanındaki katip üyeler genel kurulda konuşulan tüm hususları kayıt altına alır. Burada olması gerekenler divan katiplerinin tuttuğu tutanaklar, katılım listesi gibi evrakların sonrasında toplanarak dosya haline saklanmalıdır. Üyeler önergeler verebilir. Sadece kararın doğrultusunda gitmek zorunda değil. Görüşülmesi gereken hususlar varsa burada onlar dile getirilir. Çünkü STK'ların en yüksek kurulu genel kuruldur” diye belirtti.
“DEFTERLER ALINDIĞI GİBİ TASDİKLENMELİ”
Derneklerin defterlerinin öneminde dikkat eken Yerli, “4 tane defter mevzuat gereği olmazsa olmaz. Birincisi karar defteri, ikincisi gelir- gider defteri, üçüncüsü kayıt defteri, dördüncüsü de gelen- giden evrak kayıt defteridir. Bu dört defteri STK'larımız, derneklerimiz mutlak surette günü gününe tutması, saklaması gerekiyor. Bu dört defteri de hiç kullanmadan, sivil toplumla ilişkiler müdürlüğüne veya notere tasdikletmesi gerekiyor. Aksi halde kullanıldığı zaman noter bunu imzalamaz. Burada iki tane defterimiz, yani gelir-gider defteri ve gelen-giden defterli yıl sonu 31 Aralık itibarı ile kapatılması sonra yenisini almamız gerekiyor. Üye yapacağımız kişilerin dilekçesi alındıktan sonra, üyelerimizden bilgi edinme adına, bir T.C kimlik numarası, fotoğrafını gibi bilgilerini alıyoruz. Defterlerimizi işlerken olabildiğince mavi tükenmez kalem ve üzerinde asla karalama yapmadan, daksil kullanmadan yapmamız gerekiyor. Eğer bir hata yaptıysak, o satırı tek bir çizgi içinde çizerek, orayı paragraflayarak, bu yanlış yazıldı diye belli etmemiz gerekiyor. Doğrusunu da devamına yazmamız gerekiyor. Eğer bu defteri kaybedersek, yenisini almak istersek, bu mümkün değildir” dedi.
“ZAYİ BELGESİYLE DEFTERLERİ TEKRAR ALABİLİRSİNİZ”
Yerli, defterlerin afet, yangın, çalınma gibi durumlarla kaybolmasına ilişkin, “Olağanüstü durumlarda, hangi evrak kaybolduysa, yönetim kurulu buna bir tutanak tutuyor. Eğer yangını söndürüyorsa itfaiye de tutanak tutuyor. Bu belgeler ile birlikte adliyeye müracaat ederek zayii belgesi almamız gerekli. Bu zayii ile ilgili tutanakları da alıp, sivil toplumla ilişkiler müdürlüğüne gittiğinizde size yeniden o dört defterin tamamını temin edecektir. Emniyetten, adliyeden aldığınız zayii belgesi ile kaybettiğiniz defterleri tekrar oluşturabileceksiniz” diye belirtti.
“DAKSTİL KULLANILMAMALI”
Yerli, genel kurul kararlarına ilişkin, “Karar defterinde kararlar Türkçe, tükenmez kalemle olacak ve dakstil kullanılmayacak, karalama olmayacak. Kararlarımız yönetim kurulu sayısının yarıdan bir fazlası şeklinde olacak. Karar defterinde tarih, maddeler ve en altına 'oy çokluğuyla' ya da 'oy birliği ile' kabul edilmiştir yazmamız gerekiyor. Oy çokluğu dediğimizde yarıdan bir fazlası anlamına gelir. Ama oy birliğinde yönetim kurulunda ki herkesin imzalaması gerekir. Yönetim kurulundaki kişilerin yarıdan bir fazlası imzaladıysa ‘oy birliği’ yazılmaz. Harcamalarımızda karar almamız gerekiyor” dedi.
“GERİYE DÖNÜK KARAR ALINMAZ”
Yerli, yıllık ve diğer harcamalar için, “Yıllık yapacağınız faaliyetleri belirledikten sonra tek karar yeterlidir. Ama bir yer geziye gitmeniz gerekir bunun için ayrı karar vermen gerekir. Avans alabilirsin. Gidecek kişilerin isimlerini yazman gerekiyor. Eğer isimlerini yazmazsan parayı ödeyemezsin. Gidere kayıt etmen için isim şart. Seyahat kısmındaki harcamaların da faturalandırılması lazım. Karar almazsan, yol masrafı, yeme-içme ve barınma gibi masrafları dernek karşılayamaz. Geçmişe dönük karar alamazsın” diye belirtti.
“YARDIM İÇİN VALİLİK İZNİ ŞART”
Yerli, yardım toplamak için şehir dışından Çanakkale'ye gelenlerin olduğuna dikkat çekerek, "Yardım etmek istiyorum ama neye dikkat etmem lazım. ‘Sahtekar mı değil mi? Resmi mi değil mi?’ diye düşünüyoruz. Örneğin İzmir’de kurulu bir dernek Çanakkale’de nasıl para toplar? 2860 sayılı Yardım Toplama Kanununa bu dernek faal ise Çanakkale’de para toplaması için belgesi olması lazım. Sana bir belge vermediği zaman bu para cebe gider. Diyelim ki gazete satıyor. Çocuklara ya da kanser hastalarına yardım diye para topluyor. Derneğin, faaliyette bulunduğu ilin Valisinin izni olması gerekiyor. Bu onay yazısı olmalı. Makbuz vermeleri gerekir. Dikkat etmemeniz gereken şey de makbuzda derneğin adının tam yazması ve derneğin kütük numarası yazılması. Koçanlı makbuzla topluyorsa üzerinde seri sıra numarası ve Valiliğin izin verdiği tarih ve sayı olması lazım" diye belirtti.
“İKTİSADİ İŞLETMEYSE VERGİ LEVHASINI GÖRMENİZ LAZIM”
Yerli, "Ayrıca dernek iktisadi işletme kuruluşu ise ticaretle Çanakkale’ye gelebilir. İktisadi işletmeyle ilgili izinleri İzmir Valiliğinden ya da tüm Türkiye’yi ilgilendiriyorsa İç İşleri Bakanlığı’ndan izin aldıktan sonra olduktan sonra gazete satabilir, dergi verebilir, çocuklar için boya satabilir. Mutlak suretle İktisadi İşletme levhasını görmeniz lazım. Ya bulunduğu ilin valisinin izin kağıdını görmeniz gerekiyor ya da Maliye Bakanlığı’nın onayladığı vergi levhası olması lazım. Bunlar yoksa o kişiye verdiğiniz para gider. Kendisine menfaat sağlamış olur. Belgeleri tam değilse vermemekte yarar var. İktisadi İşletmesi varsa gittiği şehirdeki kurumlara bilgi vermesine gerek yok. Ama muhtarlığa ya da jandarmaya imzalatıp köylere gidiyorlar. İktisadi İşletme ise ticaret yapıyor ama yardım hususu için Valilikten ya da İç işleri bakanlığından izin almalı. İzin aldığında 81 ile yazı gidiyor. 81 ilde muhtar ya da jandarmaya gidip imzalatıp köyleri geziyorlar. İzin verildiğinden, Valiliğin, kamu kurumlarının ve Sivil Toplum ve İlişkiler Müdürlüğü’nün bilgisi dahilinde oluyor” dedi.
“İYİ NİYETİ SUİİSTİMAL ETMELERİNE İZİN VERMEYELİM”
Yerli, “Bu hususlara dikkat etmek lazım. Yardım edelim ama iyi niyeti suiistimal etmelerine izin vermeyelim. Çocuklar için dendiğinde hemen yardım etmek istiyoruz. Bu yardımı toplamaya gelen ya da iktisadi işletme vasıtasıyla satış yapmaya gelen kişilerin belgelerine bakmak gerekiyor aksi taktirde bizim çocuklarımın üzerinden, suiistimal edilerek milleti mağdur ederek para toplamalarını engellemek gerekiyor. Belgesi yoksa para vermemek lazım” dedi.
“YARDIM İÇİN KOMİSYON KURULABİLİR”
Yerli, “Şahsın evi yanıyor mesela. Devletimiz canla başla yardım ediyor. Çimentosunu, demirini, ustasını veriyor. Halkımızda evi yanmış kişiye yardım ediyor. Böyle durumlarda 3 kişi bir araya geldiği zaman komisyon topluyorsun. Bu komisyonla ilgili belgeleri, evin nasıl yandığı ile ilgili raporları, itfaiye tutanakları, yeni yapılacak evin planı, eve ne lazımla ilgili şablonlarını dosyaya koyuyorsun. Ayrıca komisyonu kuran 3 kişinin sabıka kaydı, ikametgâh adresleri ve fotoğrafıyla Valiliğe müracaat ettiği zaman bu inceleniyor. Buna Sivil Toplum Müdürlüğü bakıyor. Bu belgeler kabul edilirse yardım toplama başlıyor. Bu yardım toplamalar farklı şekillerde gerçekleşebiliyor. Kutu koymak şekli ile, bankalara hesap açma yoluyla veya makbuzla ile yardımı toplayabilirler. Yardım kampanyası sonunda devlet iradesi ne kadar para toplanmış, hedefine ulaşmış mı, ulaşmamış mı konularında denetliyor. Devletimiz kanunu ve yönetmeliği insanı yaşatmak için mağdur olan kişi ve kişilere yardımcı olmak için çıkartıyor. Bizim halkımız da çok yardımsever. Bunlar sosyal adalet. Özürlü çocuğuna bakan anne babaya maaş veriyor, şehit gazi yakınlarının devlet memuru ataması yapıyor” dedi.
“DEVLETİN ÇOCUKLARIDIR”
Yerli, “Devlet, müracaat edildiğinde engelli vatandaşların anne babasına yani ebeveynlerine, çocuklarına iyi bakması için maaş bağlıyor. Ben seni destekliyorum, o çocuk sahipsiz değil diyor. Şehit ve gazi çocukları bizim çocuklarımız diyor. Annesi babası olmayan çocukları devletimiz okutuyor. Devletin çocuklarıdır” dedi.
Bülent Büberci