Uzman Diş Hekimi ve Ağız Diş Çene Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Birkan Taha Özkan, özellikle son yıllarda artan antidepresan ve epilepsi ilacı kullanımına bağlı olarak ortaya çıkan dişeti şişmeleri, kanamalar, ülserler, diş kayıpları ve çene kemiği erimesi gibi ciddi yan etkiler konusunda toplumu uyardı.
Bir Tabletle Başlıyor, Yıllar İçinde Diş ve Çene Yapısı Çöküyor
Prof. Dr. Özkan, toplumun büyük bir kısmının farkında olmadan ağız içi sağlık sorunları yaşadığını belirtti:
“Bir tabletle başlıyor ama yıllar içinde dişeti şişmeleri, kontrolsüz dişeti kanamaları, ağız içinde ağrılı ülserler, diş kayıpları ve çene kemiği çöküşüyle karşı karşıya kalınıyor. Ne yazık ki çoğu hasta, bu sorunların kullandığı antidepresan ya da epilepsi ilacından kaynaklandığını bilmiyor.”
Tehlike Altındaki İlaçlar: Fenitoin, Karbamazepin, Lamotrijin, Levetirasetam, SSRI ve SNRI Grubu Antidepresanlar
Özellikle fenitoin, karbamazepin, lamotrijin ve levetirasetam gibi epilepsi tedavisinde kullanılan ilaçlar, ve SSRI/SNRI grubu yeni nesil antidepresanlar, dişeti dokusunda hücre çoğalmasını tetikleyerek dev tümör benzeri şişliklere yol açıyor.
Siyanobakteri Gibi Yayılıyor: Dişeti Şişmesi, Kanama, Enfeksiyon ve Diş Kaybı
Bu ilaçların etkisiyle dişeti, olması gereken formunu kaybederek aşırı büyüyor.
Diş fırçalamak imkânsız hale geliyor.
Ağızda sürekli enfeksiyon hali oluşuyor.
Dişeti şişlikleri zamanla dişleri boğarak diş kaybına neden oluyor.
Çene kemiği erozyonu ve ağır yüz deformasyonları gelişiyor.
Kanama ve Ülser Tehlikesi: Konuşurken Bile Ağız Dolusu Kan
Antidepresanlar, kanın pıhtılaşmasını sağlayan plateletleri etkisiz hale getirerek, sıradan aktivitelerde bile (diş fırçalama, yemek yeme, konuşma) şiddetli dişeti kanamalarına neden oluyor. Kontrol altına alınmayan bu kanamalar, zamanla dişeti nekrozu ve diş kaybı ile sonuçlanabiliyor.
Yeni Nesil İlaçlar Ağızda Ağrılı Ülserlere Yol Açıyor
Prof. Dr. Özkan, “Yeni nesil antidepresanlar ve epilepsi ilaçları sadece 5 gün içerisinde ağrılı ülser ve derin erozyonlar oluşturabilir. Bu ülserler su içmeyi bile işkenceye dönüştürebilir. Hastalar bu ağrılar nedeniyle psikolojik çöküntü yaşayacak hale gelir,” diyerek durumu özetledi.
Ağız Kuruluğu Gizli Tehlike: Xerostomia
Özellikle trisiklik antidepresanlar ve gabapentin, şiddetli ağız kuruluğuna (xerostomia) neden oluyor.
Tükürük azalınca, ağız savunmasız kalıyor:
Bakteri ve mantar enfeksiyonları artıyor
Diş çürükleri ve ağız kokusu baş gösteriyor
Diş protezleri kullanılamaz hale geliyor
Çene Kemiği Eriyor, Yüz Şekli Değişiyor
İlaç kaynaklı dişeti büyümeleri ve enfeksiyonlar zamanla çene kemiğine ilerliyor:
Çene kemiği eriyor
Diş kayıpları artıyor
Alt yüz kısalıyor, çökük ve yaşlı bir görünüm ortaya çıkıyor
Yüz ve cilt yapısında bozulmalar yaşanıyor
Özkan’a göre bu fiziksel değişiklikler, bireylerde özgüven kaybı, sosyal izolasyon ve psikolojik yıkıma neden olabiliyor.
Antidepresanların Ciltteki Tehlikeleri
Özellikle trisiklik antidepresanlar, yüzde ve ciltte şu yan etkilere neden olabiliyor:
Işığa duyarlılık
Egzama ve deri döküntüleri
Cilt altı çöküntüler ve deformasyonlar
Bu durumlar fark edildiğinde ilacın kesilmesi veya değiştirilmesi önerilebiliyor.
Prof. Dr. Özkan’dan 5 Hayati Korunma Önerisi
1. Düzenli Diş Hekimi Kontrolü (Her 3-6 Ayda Bir)
Özellikle antidepresan ve epilepsi ilacı kullanan bireyler, periodontal muayene yaptırmalı.
2. Diş ve Çene Cerrahisi Uzmanı Takibi
İlaç kullanımına bağlı olarak diş, çene ve yüz cildinde oluşabilecek değişimlerin erken teşhisi için mutlaka çene cerrahisi uzmanı ile takip yapılmalı.
3. İleri Plak ve Diş Taşı Kontrolü
Diş taşı temizliği
Antiseptik gargaralar
Orta sertlikte diş fırçası
Arayüz fırçaları ile detaylı temizlik
4. İlaç ve Doz Ayarı
Yan etkiler şiddetliyse ilgili hekime danışılarak ilaç dozu azaltılmalı veya ilaç değiştirilmeli.
5. Kanama Testleri ve Multidisipliner Yaklaşım
SSRI/SNRI kullanan hastalarda tam kan sayımı ve trombosit fonksiyonu izlenmeli. Ayrıca diş hekimi, çene cerrahı, dermatolog, psikiyatrist ve nörolog koordinasyonunda kişiye özel bir tedavi planı oluşturulmalı.
Kaynak: İHA
Yorumlar
Yorum Yaz